Einde inhoudsopgave
Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/7.5
7.5 Alternatieven voor staatsinrichting en recht: constitutionele geletterdheid?
Th.E.M. Wijte, datum 08-01-2024
- Datum
08-01-2024
- Auteur
Th.E.M. Wijte
- JCDI
JCDI:ADS977344:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Staatsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
E. Koppelaar e.a., ‘Recht in het a.v.o., Afschaffen of veranderen’, NJB 1980, p. 504-516.
Motie-Nypels (D66), Kamerstukken II 1979/80, 15800-VI, nr. 56.
N. Ginjaar-Maas (VVD): verslag van de Vecon-Jaarvergadering (19 maart 1984, p. 9).
H. Dekker, Vak Geschiedenis en staatsinrichting biedt jongeren geen staatsinrichting, Enschede: SLO 2001.
Wijte 2003, p. 283-286.
J.G.F. Veldhuis, Kernadvies, Harderwijk: Flevodruk 2007, p. 14.
B. van der Hoek, Burgerschapsleer en maatschappijkunde, LEMM, Amsterdam 2010.
P. Lagewaard, ‘Sociologie in het voortgezet onderwijs’, De Volkskrant 19 maart 2015.
H. Post, ‘Grondwetspatriottisme in een rechtsgemeenschap: de rol van religie en levensovertuiging’, CDV Winter 2017, p. 149-153.
Tweede lezing, Kamerstukken II 2020/21, 35784, nr. 1-4, wet van 6 juli 2022, Stb. 2022, nr. 332, ‘Constitutioneel recht’, NJB 2022, 33, p. 2725 en NVLM-Nieuwsbrief april 2021, ’Grondwet als identiteitsbepalende factor’.
Vakken rechtskunde/democratie & staatkunde
Voor de vakken staatsinrichting en recht zijn voorstellen gedaan tot omzetting in meer met de curriculumontwikkeling sporende vaknamen. Ik noem een aantal aansprekende voorbeelden. Zo introduceert in 1980 Koppelaar rechtskunde1 en verzoekt de motie-Nypels (D66) recht en rechtsbescherming bij het vak maatschappijleer onder te brengen.2 Staatssecretaris Ginjaar-Maas (VVD) stelt in 1984 voor om het vak staatsinrichting en elementaire rechts- en wetskennis te scharen onder het algemeen verplichte vak maatschappijleer.3
In plaats van het vak staatsinrichting stelt in 2001 H. Dekker het politicologisch getinte vak politiek en maatschappij voor.4 Mijn voorstel is in 2003 staatsinrichting te vervangen door een vak democratie & staatkunde, met publiekrechtelijk organisatierecht.5 In 2007 stelt directeur-generaal Onderwijs Veldhuis voor om maatschappijleer te vervangen door maatschappijkennis.6 Onderwijskundige Van der Hoek wil in 2010 ‘burgerschapsleer vervangen door maatschappijkunde’7, waar Lagewaard voorstelt in 2015 sociologie in te voeren8
Grondwetskennis/Constitutionele geletterdheid
Schoolbestuurder Post beveelt in 2018 Grondwetskennis als vak aan.9 De Grondwet heeft immers belangrijke wijzigingen ondergaan, als de toevoeging van een preambulaire bepaling: ‘De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat’.10 Variërend op dat laatste voorstel denk ik aan een vak constitutie met toerusting van in par. 1.3 vermelde constitutionele geletterdheid. Maar behalve het voorstel om het keuzevak rechtswetenschap (vwo/havo) in te voeren, zie ik geen mogelijkheden. Wijzigingsvoorstellen van de vaknamen staatsinrichting en recht zijn niet opgevolgd.