Einde inhoudsopgave
Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/3.7.5
3.7.5 Het vak de gronden van de gemeente-, provinciale- en Staatsinrigting van Nederland en haar koloniën op de vijfjarige hbs
Th.E.M. Wijte, datum 08-01-2024
- Datum
08-01-2024
- Auteur
Th.E.M. Wijte
- JCDI
JCDI:ADS977120:1
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen (V)
Staatsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Handelingen II 1862/63, p. 570.
Artikel 17g MO. De vakbenaming vormt de titel van leerboeken als L. de Hartog, De gronden der staats-, provinciale- en gemeente-inrichting van Nederland, Leiden: Sijthoff 1871 en A. Feenstra, De gronden der staatsinrichting van Nederland, Gorinchem: Noorduyn 1899.
Artikel 17h MO.
Artikel 16d MO.
Artikel 13i MO.
Ibid., p. 189. Boekholt & De Booy achten boekhouden, handelsrekenen en correspondentie op de hbs stiefmoederlijk bedeeld, mede door het gebrek aan vakdocenten in tegenstelling tot wiskunde en natuurwetenschappen met leraren ‘van hoog niveau’.
Zie: D.J. Steyn Parvé, ´Overzigt van het middelbaar onderwijs bij het in werking treden der Wet van 2 mei 1863´, Staatkundig en Staathuishoudkundig jaarboekje voor 1865, 1865, p. 167 e.v.; vgl. W. Toose, ’De lyceumplannen in verband met de opleiding van aanstaande kooplieden’, Weekblad 1914/15, p. 455 e.v.
De gronden der Staatsinrigting: staatsburgrlijke geletterdheid
Tijdens de behandeling van het wetsontwerp rijst Kamerbreed de vraag naar de betekenis van ‘De gronden […] der Staatsinrigtng van Nederland en haar koloniën’. Hiermee bedoelt Thorbecke de grondslagen van de constitutionele monarchie als regeringsvorm en de gedecentraliseerde eenheidsstaat (de drie kringen) als staatsvorm, zoals deze in de Grondwet en organieke wetten zijn vastgelegd.1 De invoering op de vijfjarige hbs van de vakken Staatsinrigting2 en staatshuishoudkunde en de statistiek3 is aan de emancipatorische inzichten van Thorbecke te danken. Evenals de invoering van de vakken de beginselen der staatshuishoudkunde op de driejarige hbs4 en de eerste gronden der staathuishoudkunde op de tweejarige burgerschool5 van moed getuigt, gezien het veronderstelde bevattingsvermogen van de leerlingen. De staats- en handelswetenschappen zijn dus ruim bemeten.6 Zo kent het leerplan van de Eerste Rotterdamse hbs met 5j.c. in het schooljaar 1865/66 de staats- en handelswetenschappen, en handelsrecht.7 In het schooljaar 1866/67 komen handelsrekenen in klas 1 (1u), 2 (2u) en 3 (1u) en handelsrecht in klas 4 (1u) en 5 (1u) als aparte vakken voor.