3.7.5 Het vak de gronden van de gemeente-, provinciale- en Staatsinrigting van Nederland en haar koloniën op de vijfjarige hbs

Tijdens de behandeling van het wetsontwerp rijst Kamerbreed de vraag naar de betekenis van ‘De gronden […] der Staatsinrigtng van Nederland en haar koloniën’. Hiermee bedoelt Thorbecke de grondslagen van de constitutionele monarchie als regeringsvorm en de gedecentraliseerde eenheidsstaat (de drie kringen) als staatsvorm, zoals deze in de Grondwet en organieke wetten zijn vastgelegd.1 De invoering op de vijfjarige hbs van de vakken Staatsinrigting2 en staatshuishoudkunde en de statistiek3 is aan de emancipatorische inzichten van Thorbecke te danken. Evenals de invoering van de vakken de beginselen der staatshuishoudkunde op de driejarige hbs4 en de eerste gronden der staathuishoudkunde op de tweejarige burgerschool5 van moed getuigt, gezien het veronderstelde bevattingsvermogen van de leerlingen. De staats- en handelswetenschappen zijn dus ruim bemeten.6 Zo kent het leerplan van de Eerste Rotterdamse hbs met 5j.c. in het schooljaar 1865/66 de staats- en handelswetenschappen, en handelsrecht.7 In het schooljaar 1866/67 komen handelsrekenen in klas 1 (1u), 2 (2u) en 3 (1u) en handelsrecht in klas 4 (1u) en 5 (1u) als aparte vakken voor.