1.4 Opzet van dit onderzoek

Dit onderzoek bestaat uit drie delen.

Het eerste deel heeft betrekking op de Verenigde Staten. Daarin zal worden ingegaan op het ontstaan van de Amerikaanse political question-doctrine, de grondslag van die doctrine, de toepassing daarvan door het Hooggerechtshof en lagere federale rechters, en op de motieven die aan de doctrine ten grondslag liggen.

Het tweede deel staat in het teken van Nederland. Daarin zal worden bezien of het Nederlandse recht een met de Amerikaanse political question-doctrine vergelijkbare doctrine of leerstukken met een daarmee vergelijkbare werking kent. Om deze vraag te kunnen beantwoorden, zal een formele en materiële rechtsvergelijking worden gemaakt. De formele rechtsvergelijking richt zich op rechtsfiguren die gelijkenis vertonen met de wijze waarop de Amerikaanse rechter de Amerikaanse political question-doctrine procesrechtelijk heeft ingekaderd. Concreet gaat het dan om de bevoegdheid van de Nederlandse rechter en de ontvankelijkheidsvoorwaarden. Bij de materiële rechtsvergelijking zal worden onderzocht of de bestaande rechtspraak van de Nederlandse rechter elementen of leerstukken bevat die met een political question-doctrine vergelijkbaar zijn.

In het derde en laatste deel van dit onderzoek zal worden ingegaan op de vraag hoe een doctrine op grond waarvan de rechter een inhoudelijke beoordeling in een voorkomend geval achterwege moet laten zich verhoudt tot de trias politica en de rol van de rechter. Ook zullen de bevindingen van dit onderzoek nader worden bezien in het licht van de hiervoor bedoelde, actuele discussie over de rol van de rechter.