3.13.1 Staatsinrichting, recht, economie en maatschappijleer in de Wvo

Thans gaan we nader in op de positionering van staatsburgerlijke vorming in de Wvo van 1963. Het onderwijs in staats- en handelswetenschappen op atheneum-a1 dient een vwo-karakter te dragen. Het moet immers een positief-kritische houding bij leerlingen aanbrengen. Dat is bij handelswetenschappen als (reken)technisch vak ondoenlijk.2 De regering neemt op atheneum-a geen praktijkgerichte vakken op, in tegenstelling tot op havo.3 Op vwo komt dan ook het vak economische wetenschappen.

Tijdens de parlementaire behandeling zien Kamerleden ruimte om het vak recht vast te leggen. Naar het oordeel van de regering kan maatschappijleer in geen geval staatsinrichting, economie of recht vervangen. Het dient deze vakken juist te integreren, maar het blijft onduidelijk op welke wijze. Het heeft er alle schijn van dat de invoering van de Wvo urgenter was dan een werkbaar rijksleerplan. De wetgever schakelt moeizaam in een hogere versnelling, waardoor de vakken staatsinrichting, recht en maatschappijleer weinig aandacht genieten om tot herkenbare burgerschapsvakken te kunnen uitgroeien.

Op havo is het zo mogelijk nog treuriger gesteld met het vak staatsinrichting. In het ontwerp-Wvo is het niet in artikel 8 lid 2 vastgelegd. Mede hierdoor is de curriculumpositie onduidelijk. Omvatten geschiedenis en/of maatschappijleer staatsinrichting? Een regeling blijft lang uit. De politiek blijft verdeeld over het doel en curriculum van staatsinrichting (en a fortiori van maatschappijleer). Het is deze verdeeldheid die de aandacht van Kamerleden trekt die voor een meer herkenbare positie van staatsburgerlijke vorming in de vakken staatsinrichting en maatschappijleer pleiten. Maar de regering is aan zet.4 Op mavo is het vak geschiedenis en staatsinrichting ingevoerd.