2.9.2 De vaststelling

Na de aanbieding van de begrotingsvoorstellen aan de Tweede Kamer begint de parlementaire behandeling ervan. Deze behandeling bestaat in beide Kamers uit de algemene beschouwingen en de behandeling van de begrotingsvoorstellen zelf.1

De algemene beschouwingen vallen uiteen in de algemene politieke beschouwingen en de algemene financiële beschouwingen. Bij de algemene politieke beschouwingen debatteren Tweede en Eerste Kamer met de minister-president als vertegenwoordiger van de regering over het algemeen regeringsbeleid, zoals uiteengezet in de Miljoenennota. Tijdens de algemene financiële beschouwingen voert de minister van Financiën het woord namens de regering en ligt de nadruk meer op de financieel-economische aspecten van het beleid.

Na de algemene beschouwingen volgt de behandeling van de begrotingsvoorstellen door de Tweede en Eerste Kamer. In beide Kamers kan een voorstel eerst door een commissie behandeld worden ter voorbereiding op de plenaire vergadering.2 Voor ieder ministerie is er een vaste commissie, met uitzondering van een commissie voor het ministerie van Algemene Za- ken in de Tweede Kamer.3 De Tweede Kamer kende tevens een commissie voor de Rijksuitgaven, die onder meer belast was met het onderzoek naar de rechtmatigheid en doelmatigheid van overheidsuitgaven en met de ondersteuning van de Tweede Kamer en de commissies bij de uitoefening van het budgetrecht.4 Deze commissie is inmiddels samengevoegd met de commissie voor Financiën.5 De voorbereiding door een Tweede Kamercommissie leidt vaak tot een lijst met vragen aan de betrokken minister.6 Daarnaast worden er veel zogeheten wetgevingsoverleggen georganiseerd over begrotingen, waarbij rapporteurs kunnen worden aangewezen en moties kunnen worden ingediend.7 Ook zijn begrotingsoverleggen mogelijk.8 In de Eerste Kamer wordt bij een behandeling in commissies een inbrengvergadering uitgeschreven.9 Hierin brengen de leden van de commissie de opmerkingen naar voren die zij in het verslag opgenomen willen zien.10 Vervolgens brengt de commissie een verslag uit, waarna de plenaire behandeling kan beginnen.11 Overigens kan het verslag ook enkel concluderen dat er geen aanleiding is tot het maken van opmerkingen. Bij de begrotingsbehandeling in 2015 gold dat voor vrijwel alle begrotingen.12

Na de voorbereiding door de commissies vindt de plenaire behandeling in twee termijnen plaats, waarna wordt gestemd over eventuele moties, amendementen (in het geval van de Tweede Kamer) en het begrotingsvoorstel. Bij de plenaire behandeling geldt een spreektijdbeperking.13 In het volgende hoofdstuk ga ik nader in op de bevoegdheden van de Staten-Generaal in het kader van het budgetrecht en in het bijzonder op de rol van de Eerste Kamer daarbij.