11.5.3 Geen verandering in machtsverhoudingen

Een tweede casus-overstijgend verweer uit Smit Transformatoren dat thans nog relevant is, betreft de stelling dat voor het besluiten tot het verlenen van de enquêtebevoegdheid aan de ondernemingsraad de goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering vereist is. Het toekennen van de bevoegdheid komt – in de bewoordingen van die stelling – neer “op een fundamentele verandering van de (machts)verhoudingen binnen de vennootschap”. Deze stelling gaat volgens de OK terecht niet op. Zij oordeelt dat de (machts)verhoudingen niet gewijzigd of aangetast worden door het verlenen van de enquêtebevoegdheid aan de ondernemingsraad. De machtsverhoudingen worden door die toekenning enkel toetsbaar door een onafhankelijke rechter.1 Om deze reden verwerpt de OK ook in de AHAM-beschikking de stelling dat het bestuur met het verlenen van de enquêtebevoegdheid aan de PVT de aandeelhoudersvergadering buiten spel heeft willen zetten.2

Het is inderdaad zo dat handelingen die diep ingrijpen in de structuur van de vennootschap of de zeggenschap van de aandeelhoudersvergadering uithollen, slechts in uitzonderingsgevallen onder de bestuursbevoegdheid vallen.3 Met de OK ben ik van mening dat daarvan geen sprake is bij het verlenen van de enquêtebevoegdheid. Ik wil daar nog aan toevoegen dat de bevoegdheid tot het sluiten van een enquêteovereenkomst binnen de autonomie van het bestuur valt en reeds daarom geen voorafgaande goedkeuring van een ander orgaan behoeft,4 tenzij de statuten anders bepalen.5 In de wetsgeschiedenis wordt de mogelijkheid om de enquêtebevoegdheid bij overeenkomst toe te kennen omschreven als een bevoegdheid die toekomt aan het bestuur.6 De bevoegdheid om een enquêteovereenkomst aan te gaan is dus een aangelegenheid van het bestuur en valt daarmee onder de bestuursbevoegdheid.7