7.3.2.1 Deskundigenindex Dix

Voor gerechtelijk deskundigen, zoals onteigeningsdeskundigen, ontstond er een eerste mogelijkheid tot registratie met deskundigenindex Dix. Dix kwam tot stand op instigatie van de rechtbanksectoren bestuursrecht en civiel recht. Eind 2006 hebben zij een projectgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van die sectoren, opgericht. De opdracht die de projectgroep meekreeg was om een deskundigenregister op te richten dat de rechtbanken moest helpen om een deskundige te vinden die enerzijds bereid is de opdracht te aanvaarden en anderzijds kwalitatief aan de maat is. Het register diende het onoverzichtelijke bestand aan lijstjes en/of kaartenbakken met deskundigennamen te vervangen. De rechtbanken hebben hun bestanden ingebracht in een landelijk digitaal systeem. Dat systeem kreeg de naam Dix 1.0 en was per mei 2008 operationeel.1

Wanneer Dix 1.0 wordt gewogen aan de hand van de kenmerken van een adequaat deskundigenregister (§ 6.3.4) is het resultaat slecht. In feite is Dix 1.0 niet eens als openbaar register te kwalificeren; slechts (bepaalde) leden van de zittende magistratuur kunnen inzicht in het register krijgen door in te loggen op rechtspraak.nl.2 Eens de toegang is verkregen, valt het op dat de beschikbare informatie per deskundige enorm verschilt. Dit komt doordat deskundigen zelf verantwoordelijk zijn voor welke persoonlijke en werkmatige informatie zichtbaar is. Er zit geen organisatiestructuur achter Dix 1.0, noch zijn ingeschrevenen onderworpen aan een gedragscode of tuchtrecht. Ook met betrekking tot de aan deskundigen te stellen eisen schiet Dix 1.0 te kort. Sterker nog, er vindt in het geheel geen kwaliteitstoetsing plaats. Deskundigen beslissen zelf over hun registratie. Een PE-systeem is er ook niet – eens geregistreerd, blijft een deskundige geregistreerd, tenzij deze zelf beslist om uit het systeem te worden gehaald.

Dit volledige gebrek aan kwaliteitsborging is een heikel punt dat reeds kort na de oprichting werd erkend door de projectleider van Dix. Begin 2009 kaartte zij aan dat de tijd rijp was voor een opwaardering van Dix zodat ook de kwaliteit van de ingeschreven deskundigen geborgd kon worden. Tegelijkertijd schemerde in haar bewoordingen door dat Dix nog ver van dat doel verwijderd was en dat er inmiddels ook andere (landelijke) initiatieven liepen die veelbelovend waren.3 Onverminderd die andere initiatieven werd de ontwikkeling van Dix 2.0 begin 2010 aangekondigd.4 In de Agenda van de Rechtspraak over die periode werd gesteld dat het ultieme doel van Dix 2.0 zou zijn om de deskundigenindex te integreren in het toen net opgerichte NRGD.5 Zodoende zou de kwaliteitsborging van het NRGD (art. 12 lid 2 Besluit register deskundige in strafzaken) ook voor deskundigen in Dix 2.0 gelden. Van het gestelde vooruitzicht is echter niets terechtgekomen. In geen van de opvolgende jaarplannen en/of jaarverslagen van de Rechtspraak wordt Dix nog genoemd. Daarnaar gevraagd heeft de minister van Justitie en Veiligheid laten weten dat de projectgroep voor Dix 2.0 niet langer actief is.6 In de brief van de minister wordt aangegeven dat het ministerie eerst werk wilde maken van een verdere ontwikkeling van het NRGD.7 Inmiddels wordt Dix al een tijd niet meer geactualiseerd en slechts in beperkte mate gebruikt. Het aantal vermeldingen in Dix is onbekend, maar vermoedelijk gaat het om enkele duizenden deskundigen. Het daadwerkelijk nut van Dix is dat het als opmaat naar verdere registeropbouw heeft gediend.