Het Unierechtelijke verdedigingsbeginsel (FM nr. 170) 2021/6.6.4:6.6.4 De omstandighedencatalogus van het kenbaarmakingsbeginsel

Het Unierechtelijke verdedigingsbeginsel (FM nr. 170) 2021/6.6.4

6.6.4 De omstandighedencatalogus van het kenbaarmakingsbeginsel

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Gelet op de analyse van de verschillende omstandigheden die een rol kunnen spelen bij de afweging van het kenbaarmakingsbeginsel met concurrerende beginselen en de analyse van het DWU, ziet de omstandighedencatalogus voor het kenbaarmakingsbeginsel er als volgt uit:

Omstandigheid

Invloed op het gewicht van de inbreuk op het kenbaarmakingsbeginsel

Invloed op het gewicht van het concurrerende beginsel

Opmerkingen

Een asymmetrische rechtsbetrekking en ongelijkheid van partijen (paragraaf 6.6.1.a)

Verzwarend

N.v.t.

N.v.t.

Eenzijdige ingreep (paragraaf 6.6.1.a)

Verzwarend

N.v.t.

N.v.t.

Positie belastingdienst als direct belanghebbende (paragraaf 6.6.1.a)

Verzwarend

N.v.t.

N.v.t.

Veelheid aan wijzigingen (paragraaf 6.6.1.a)

Verzwarend

N.v.t.

N.v.t.

Discretionaire bevoegdheid (paragraaf 6.6.1.a)

Verzwarend

N.v.t.

Hoe meer discretionaire bevoegdheden, hoe groter het effect.

Sancties (paragraaf 6.6.1.b)

Verzwarend

N.v.t.

Het effect zal bij een voornemen tot het opleggen van een vergrijpboete groter zijn dan bij een verzuimboete.

Omkering en verzwaring bewijslast (paragraaf 6.6.1.b)

Verzwarend

N.v.t.

N.v.t.

Uitvoeringskosten van het kenbaarmakingsbeginsel (paragraaf 6.6.1.c)

Verlichtend

Verzwarend

Het enkele argument van uitvoeringskosten kunnen het kenbaarmakingsbeginsel niet beperken.

Staatsveiligheid en volksgezondheid (paragraaf 6.6.2.a)

N.v.t.

Verzwarend

N.v.t.

Bestrijding van fraude en misbruik (paragraaf 6.6.2.b)

N.v.t.

Verzwarend

Deze omstandigheid wordt voor het beperken van het kenbaarmakingsbeginsel in fiscale zaken veelvuldig aangehaald.

Spoedeisendheid (paragraaf 6.6.2.c)

N.v.t.

Verzwarend

De spoedeisendheid mag niet aan het bestuursorgaan zijn toe te rekenen.

Administratieve efficiëntie (paragraaf 6.6.2.d)

N.v.t.

Verzwarend

Deze omstandigheid wordt voor het beperken van het kenbaarmakingsbeginsel in fiscale zaken veelvuldig aangehaald. Vooral in combinatie met de uitvoeringskosten van het kenbaarmakingsbeginsel en het feit dat ten aanzien van bepaalde bezwarende besluiten slechts een klein percentage bezwaar maakt, kan betekenen dat een beperking van het kenbaarmakingsbeginsel gerechtvaardigd kan zijn.

Toenemende duur van de beperkende maatregel (paragraaf 6.6.2.e)

N.v.t.

Verlichtend

Toenemende efficiëntie van de maatregel (paragraaf 6.6.2.f)

N.v.t.

Verzwarend

Bij een efficiëntie van nihil wordt niet voldaan aan het vereiste van geschiktheid.

Toenemende reikwijdte van de beperkende maatregel (paragraaf 6.6.2.g)

N.v.t.

Verlichtend

Categorale beperkingen van het kenbaarmakingsbeginsel voor een beperkte groep voorgenomen bezwarende besluiten is mogelijk als:

1) de rechtsgevolgen – indien tegen het bezwarende besluit wordt opgekomen – buiten werking worden gesteld en een normale procedure wordt gestart die voldoet aan de vereisten die het kenbaarmakingsbeginsel stelt (paragraaf 6.6.2.g);

2) een besluit waarbij het kenbaarmakingsbeginsel wordt beperkt, wordt gevolgd door een later besluit waarbij het rechtsgevolg van het eerste besluit pas feitelijk merkbaar is en ten aanzien van dat latere besluit een procedure wordt gevolgd die voldoet aan de vereisten die het kenbaarmakingsbeginsel stelt (paragraaf 6.6.3.a);

3) sprake is van een gebonden beschikking en de belanghebbende nimmer over voor het nemen van die beschikking relevante informatie kan beschikken (paragraaf 6.6.3.b); of

4) ten aanzien van een bezwarend besluit een procedure is gevolgd die voldoet aan de vereisten die het kenbaarmakingsbeginsel stelt en het opvolgend bezwarend besluit ten aanzien waarvan het kenbaarmakingsbeginsel wordt beperkt alleen ziet op de uitvoering van het eerdere besluit (paragraaf 6.6.3.d).

De kosten van de beperkende maatregel voor een derde (paragraaf 6.6.2.h)

N.v.t.

Verlichtend

Deze omstandigheid lijkt in het belastingrecht van weinig betekenis.

Tabel 4

De omstandighedencatalogus kan helpen bij het analyseren in hoeverre het Nederlandse (fiscale) bestuursrecht voldoet aan de eisen die het kenbaarmakingsbeginsel stelt (zie hoofdstuk 8).

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.