Einde inhoudsopgave
Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/4.4.2
4.4.2 Hoofdregel: Ja, mits
Mr. dr. T.A. Cramwinckel, datum 29-07-2022
- Datum
29-07-2022
- Auteur
Mr. dr. T.A. Cramwinckel
- JCDI
JCDI:ADS661420:1
- Vakgebied(en)
Fiscaal bestuursrecht / Algemene rechtsbeginselen en abbb
Belastingrecht algemeen / Algemeen
Belastingrecht algemeen / Organisatie Belastingdienst
Voetnoten
Voetnoten
In art. 4:84 Awb is neergelegd dat een bestuursorgaan in beginsel moet handelen conform de voor hem geldende beleidsregels. Dat betekent dat de Belastingdienst dus (ook) op basis van de wet is gebonden aan beleidsbesluiten. Volledigheidshalve merk ik op dat uitsluitend de Belastingdienst aan beleidsregels is gebonden, maar burgers niet. Beleidsregels zijn immers geen algemeen verbindende voorschriften. Over het principe van ‘zelfbinding’. Vgl. Happé 1996, p. 128; Van Kreveld 1983, p. 188 e.v.; Gorissen 2008, p. 76.
Volgens de Awb-wetgever blijft – naast art. 4:84 Awb – de algemene beginselen van behoorlijk bestuur van betekenis voor binding van het bestuursorgaan aan gevoerd beleid, zie Kamerstukken II 1993/1994, 23700, nr. 3, 124. Ten aanzien van contra-legem-beleidsregels is in de parlementaire toelichting opgemerkt dat dit doorgaans beleidsregels zijn in de zin van de “Awb-definitie” (art. 1:3, lid 4, Awb), maar dat dergelijke beleidsregels vanwege hun strijd met de wet onverbindend zijn en dat burgers zich niet op dergelijke onverbindende beleidsregels kunnen beroepen, maar dat het gelijkheidsbeginsel of het vertrouwensbeginsel een bestuursorgaan kan verplichten conform het beleid te handelen (zie Kamerstukken II 1993/1994, nr. 23700, nr. 3, p. 109, 124).
Is de Belastingdienst gebonden aan beleidsregels en mogen burgers er (dus) op vertrouwen dat hij zich daaraan houdt? De hoofdregel is: ja, mits.
Overigens is de Belastingdienst aan beleid in de zin van de Awb-definitie (reeds) gebonden op grond art. 4:84 Awb.1 Voor binding aan beleid in de Hoge Raad-definitie is het vertrouwensbeginsel van betekenis. Dat speelt in het bijzonder bij niet in beleidsbesluiten neergelegde beleidsregels en contra legem-beleidsregels.2
4.4.2.1 Hoofregel en criteria4.4.2.2 Ratio en motivering