1.7.3 Planschade

Ondanks dat de tegemoetkoming in planschade dogmatisch eigenlijk niet geheel op een lijn te stellen is met de nadeelcompensatie gestoeld op het égalité-beginsel (en ook een ander soort beoordeling vergt),1 wordt de planschadevergoeding in de literatuur wel als ‘soort’ nadeelcompensatie gerubriceerd.2 Aangezien dit boek niet de plaats is voor een uitgebreide beschouwing daaromtrent, volg ik die rubricering. Zodoende is de tegemoetkoming in planschade de in de praktijk meest bekende en toegepaste vorm van nadeelcompensatie.3

De planschadevergoeding is een wettelijk geregelde vorm van nadeelcompensatie (afd. 6.1 Wro). Planschade is de schade die een benadeelde lijdt als gevolg van een van de in art. 6.1 lid 2 Wro limitatief opgesomde schadeoorzaken. Dat zijn allemaal schadeoorzaken in de sfeer van een (juridische) verandering van de fysieke leefomgeving. Dikwijls zal de wijziging van een bestemmingsplan de relevante schadeoorzaak zijn (art. 6.1 lid 2 onder a Wro). De procedure voor de aanvraag en behandeling van planschade is vrij uitvoerig neergelegd in afdeling 6.1 Wro en afdeling 6.1 Bro.4

Onder de vigeur van de Omgevingswet wordt de planschadevergoeding – straks afd. 15.1 Omgevingswet – verder in lijn gebracht met het algemene nadeelcompensatieregime uit titel 4.5 Awb. Niet alleen heet planschade voortaan ‘gewoon’ nadeelcompensatie, ook de procedure voor de aanvraag en behandeling wordt gelijkgetrokken. Een belangrijk onderscheid dat resteert, is dat ook afd. 15.1 Omgevingswet zal uitgaan van een limitatieve en exclusieve lijst van schadeoorzaken. Dat wil zeggen dat uitsluitend (omgevingsrechtelijke) nadeelcompensatie kan worden vergoed wanneer de schade zich manifesteert door middel van een schadeoorzaak als opgesomd in art. 15.1 lid 1 Omgevingswet.