3.3.2.4 Ook al zou de civielrechtelijke route van art. 6:159 BW openstaan voor de levensverzekeraar of natura-uitvaartverzekeraar, dan zou deze daar waarschijnlijk toch niet voor kiezen

Naar mijn mening hoeft niet te worden overwogen om voor de levensverzekeraar en de natura-uitvaartverzekeraar naast de toezichtrechtelijke route ook de civielrechtelijke route open te stellen. Indien de civielrechtelijke route zou worden opengesteld, dan zou de levensverzekeraar of natura-uitvaartverzekeraar die zijn verzekeringsportefeuille wil overdragen aan een andere verzekeraar daar (zelfs al zou het om een kleine portefeuille gaan) naar mijn mening namelijk toch nooit voor kiezen. Ik baseer die gedachte op het volgende.

1. Art. 6:159 BW vereist voor een rechtsgeldige contractsoverneming een akte en de medewerking van de wederpartij. Indien door de wederpartij geen medewerking wordt verleend, dan blijft de overdragende verzekeraar “met deze polissen zitten”. Er vindt dan geen contractsoverneming plaats. Zoals hierboven beschreven kunnen een schadeverzekeraar en een herverzekeraar “achterblijvende” verzekeringsovereenkomsten dan per prolongatiedatum opzeggen. Op grond van het bepaalde in art. 7:977 BW kunnen levensverzekeringsovereenkomsten niet door de verzekeraar worden opgezegd of ontbonden. De reden hiervoor is het bijzondere belang dat de verzekeringnemer heeft bij zijn levensverzekering.1 Deze ­bepaling is dan ook van dwingend recht (art. 7:986 lid 2 BW).2 Het bepaalde in art. 7:976 lid 1 BW impliceert dat art. 7:977 BW ook van toepassing is ten aanzien van natura-uitvaartverzekeringen. Bij levensverzekeringen en natura-uitvaartverzekeringen is er sprake van lange contractstermijnen. Indien bij levensverzekeringen en natura-uitvaartverzekeringen de civielrechtelijke route zou worden gevolgd en polishouders zouden hun medewerking weigeren, dan blijft de overdragende verzekeraar dus nog lang “met deze polissen zitten”, omdat hij deze niet kan opzeggen of ontbinden. Omdat de overdragende verzekeraar een reden zal hebben gehad waarom hij de desbetreffende verzekeringen niet meer in zijn verzekeringsportefeuille wenst te hebben, zal hij dat onwenselijk vinden.

2. Daarbij komt dan nog het volgende. Op grond van het bepaalde in art. 7:972 BW kan bij sommenverzekeringen de verzekeringnemer zijn uit de overeenkomst voortvloeiende rechten slechts uitoefenen met schriftelijke toestemming van de derde-begunstigde, wanneer de aanwijzing van die derde-begunstigde onherroepelijk is, dus onder meer indien de derde-begunstigde de begunstiging heeft aanvaard.3 Dat roept de vraag op of in geval van een onherroepelijke begunstiging de levensverzekeraar niet alleen de polishouder om medewerking aan een voorgenomen contractsoverneming zou moeten verzoeken, maar of hij ook aan de polishouder moet vragen om (voordat deze polishouder zijn medewerking verleent) de schriftelijke toestemming van de derde-begunstigde te vragen. Art. 7:972 lid 2 BW bepaalt dat indien de uitoefening van een recht niet zou leiden tot wijziging van de rechtspositie van de begunstigde diens toestemming niet is vereist.4 Ik denk dat men goed kan verdedigen dat er wel sprake is van een wijziging van de rechtspositie van de begunstigde indien hij zijn rechten jegens een andere verzekeraar moet uitoefenen.5 Het volgen van de civielrechtelijke route zou dan ook snel voor een kleine portefeuille van levensverzekeringen of natura-uitvaartverzekeringen voor de verzekeraar een complex administratief proces kunnen worden.