8.10.2.3 Tussenhoudstermaatschappijen

Naast een uiteindelijk groepshoofd kennen groepen van enige omvang vaak ook een of meer tussenhoudstermaatschappijen. Dit zijn rechtspersonen of vennootschappen die zelf het hoofd zijn van een groep maar ook deel uitmaken van een grotere groep. In theorie geldt voor de tussenhoudstermaatschappij ten aanzien van haar groep hetzelfde als voor het groepshoofd ten opzichte van de gehele groep. Dat zou betekenen dat de administratie van de tussenhoudstermaatschappij ook inzicht moet geven in de vermogensbestanddelen en de werkzaamheden van de tot haar groep behorende rechtspersonen en vennootschappen teneinde de taak als tussenhoudstermaatschappij te kunnen uitoefenen.

Afgevraagd kan worden of het voor een tussenhoudstermaatschappij in alle gevallen nodig is om voor het eigen groepsdeel inzicht te hebben in de administratie van de daarvan deel uitmakende groepsmaatschappijen. Het zal afhangen van de rol die de tussenhoudstermaatschappij heeft in de structuur van de groep als geheel. Wanneer die rol geen daadwerkelijke inhoud heeft die zich onderscheidt van bijvoorbeeld het groepshoofd en ook gebruik wordt gemaakt van de tussenhoudstervrijstelling voor de consolidatieplicht,1 ligt het niet voor de hand te eisen dat de administratie van de tussenhoudstermaatschappij ook inzicht geeft in de vermogensbestanddelen en de werkzaamheden van haar groepsdeel. De situatie dat de tussenhoudstermaatschappij geen eigen rol heeft in de groepsstructuur doet zich bijvoorbeeld voor indien er geen eigen instructiebevoegdheid is van het bestuur van de tussenhoudstermaatschappij voor haar groepsmaatschappijen, er een personele unie bestaat tussen het bestuur van het groepshoofd en de tussenhoudstermaatschappij en/of rapportagelijnen vanuit de groepsmaatschappijen direct naar het groepshoofd gaan en niet via de tussenhoudstermaatschappij.

Het antwoord op de vraag of de administratie van een tussenhoudstermaatschappij ook inzicht moet geven in de vermogensbestanddelen en werkzaamheden van de tot dat groepsdeel behorende rechtspersonen en vennootschappen, lijkt mij zeer af te hangen van de exacte feiten en omstandigheden, waarbij de rol van de tussenhoudstermaatschappij en het al dan niet gebruik (kunnen) maken van artikel 2:408 BW van groot belang zijn.