2.5.4 Financiële crisis 1839

De strijd met België, die voor een groot deel beslag legde op de staatsfinanciën en Nederland achterliet met een grote staatsschuld, leidde tot een financiële crisis. Na de jarenlange kritiek op het financiële beleid van de regering en het aan het licht komen van de misstanden met de bestedingen van de koloniale baten barstte in 1839 de (politieke) bom.1 Het parlement uitte zijn ongenoegen door het wetsontwerp, dat een grote geldlening voor de koloniën bevatte, te verwerpen. De minister van Koloniën stapte op. Nog geen drie dagen later werd het begrotingsvoorstel voor de tienjarige begroting voor 1840 met één stem voor, van de minister van Financiën die destijds lid was van de Tweede Kamer en 50 stemmen tegen verworpen. Ook de minister van Financiën trad af.2 De Kamers pleitten voor meer transparantie en openbaarheid, een goed werkend begrotingsstelsel, afschaffing van het Amortisatie-Syndicaat en een vorm van ministeriële verantwoordelijkheid als waarborg tegen onwettige handelingen van de regering.3