7.3.10.4 Bewijsrecht en cassatie

De inhoudelijke toets die de Hoge Raad als niet-feitenrechter aanlegt ten aanzien van de redelijke verdeling van de bewijslast, is marginaal. Slechts bij overschrijding van de buitengrenzen wordt gecasseerd. In normale gevallen zou de hoofdregel of een daarvan afgeleide subregel moeten zijn toegepast, zodat de Hoge Raad in dergelijke gevallen kan oordelen dat de bewijslast ‘niet onredelijk of onjuist is verdeeld’.1 Voor het overige kan de Hoge Raad een oordeel over de bewijslastverdeling slechts vernietigen op grond van een (on)begrijpelijkheidsoordeel.

De regel van de redelijke verdeling zelf is een rechtsregel. Het oordeel over de toepasselijkheid van die rechtsregel is derhalve een rechtsoordeel. Datzelfde geldt voor de criteria die de bewijsgaring betreffen, zoals het ‘zozeer indruist’-criterium. Dergelijke oordelen van de feitenrechter kan de Hoge Raad dus langs de meetlat van de (on)juiste rechtsopvatting leggen.2

Voor wat betreft de aspecten keuze, weging en waardering van bewijs heeft de feitenrechter in beginsel een onbeperkte vrijheid. De Hoge Raad bewaakt deze vrijheid strikt. De toets die de Hoge Raad aanlegt is (zeer) marginaal: louter wanneer de gegeven bewijsmotivering onbegrijpelijk is, kan hij ingrijpen.3 Ook voor wat betreft de rechterlijke beslissingen omtrent de bewijsvoering toetst de Hoge Raad de in hoge mate discretionaire bevoegdheden van de feitenrechter marginaal, aan de hand van het criterium van de (on)begrijpelijkheid.4