6.9.1 Algemeen

Een Nederlandse kapitaalvennootschap die op de gebruikelijke manier wordt opgericht kan in de statuten de wijze van benoeming van bestuurders en commissarissen niet anders regelen dan in overeenstemming met de artikelen 132/242, 142/ 252 en 143/253.

Theoretisch lijkt het mogelijk om bij iedere willekeurige vennootschap een systeem te introduceren waarbij bestuurders en/of commissarissen1 benoemd worden door werknemersorganisaties of (andere) werknemersvertegenwoordigers.

Ik benadruk dat ik het zie als een theoretische mogelijkheid. In de praktijk zal niet snel behoefte bestaan aan een oligarchische regeling waarbij de algemene vergadering haar benoemingsrechten vrijwillig prijsgeeft jegens de OR of mogelijke buitenlandse werknemersorganisatie. Maar de mogelijkheid is er.

Duidelijk werd dat de in de wet neergelegde (hoofd)regel vervangen kan worden door ieder bestaand buitenlands medezeggenschapssysteem of een eigen bedacht medezeggenschapssysteem wanneer dat het resultaat is van onderhandelingen.

Wanneer de oprichters of aandeelhouders van een Nederlandse kapitaalvennootschap willen opteren voor een buitenlands of zelf ontworpen systeem van medezeggenschap geeft de Nederlandse wet daarvoor niet de mogelijkheid. Die mogelijkheid is er wel voor iedere buitenlandse vennootschap die fuseert met een Nederlandse kapitaalvennootschap,2 mits die verdwijnende vennootschap maar enige vorm van medezeggenschap kent. Die vorm van medezeggenschap kan er een zijn die niet eens gebaseerd is op het nationale recht van het land waar die verdwijnende vennootschap gevestigd is. Door als een kangoeroe te springen door Europa zou — in theorie — ieder systeem waarbij het orgaan dat de werknemers vertegenwoordigt, aanbevelingen doet of bezwaar maakt ten aanzien van benoemingen van bestuurders of commissarissen, of dezen rechtstreeks benoemt geïntroduceerd kunnen worden. Ik schets twee mogelijke routes: