De weg naar schadevergoeding in het internationale gemotoriseerde verkeer (Verzekeringsrecht) 2010/5.2.2.3:5.2.2.3 De Richtlijn en de aard van het aansprakelijkheidsregime

De weg naar schadevergoeding in het internationale gemotoriseerde verkeer (Verzekeringsrecht) 2010/5.2.2.3

5.2.2.3 De Richtlijn en de aard van het aansprakelijkheidsregime

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De tweede vraag die rijst bij de bepaling van de werkingssfeer van de Richtlijn betreft de aard van de verplicht te verzekeren aansprakelijkheid.

De Richtlijn spreekt neutraal over "de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelname aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven". Uit het hierna nog vaker ter sprake komende arrest-Mendes Ferreira1 blijkt het HvJ EU zich op het standpunt te stellen dat het aan de nationale wetgever is om de aard van de aansprakelijkheid te bepalen. Het Hof overweegt:

"27) Artikel 3, lid 1, van de Eerste richtlijn, zoals verduidelijkt en aangevuld bij de Tweede en de Derde richtlijn, legt de lidstaten dus de verplichting op om te verzekeren dat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op hun grondgebied zijn gestald, door een verzekering wordt gedekt, en preciseert met name, welke soorten schade en welke derden die de benadeelde van een ongeval zijn geworden, door deze verzekering moeten worden gedekt. Deze bepaling bevat echter geen aanduidingen ter zake van het type wettelijke aansprakelijkheid, risicoaansprakelijkheid of schuldaansprakelijkheid, dat door de verzekering moet worden gedekt.

28) Bij gebreke van een communautaire regeling die preciseert, welk type wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van motorvoertuigen door de verplichte verzekering moet worden gedekt, is de keuze van de wettelijke aansprakelijkheidsregeling voor ongevallen ten gevolge van de deelneming aan het verkeer van motorvoertuigen in beginsel voorbehouden aan de lidstaten."

Daaruit volgt, dat de verzekeringsovereenkomsten zowel in klassieke schuldaansprakelijkheidsregimes (zoals het Nederlandse bij ongevallen tussen twee aan het verkeer deelnemende motorrijtuigen), als in landen met vrijwel zuivere risicoaansprakelijkheden (zoals Frankrijk met zijn Loi Badinter) aan de Richtlijn dienen te voldoen.

In een arrest uit 2003 in de zaak Messejana Viegas2 sprak het Hof zich, onder verwijzing naar Mendes Ferreira, nog duidelijker uit over de vraag of de Richtlijn een bepaalde vorm van aansprakelijkheid voorschrijft. In rechtsoverwegingen 21 en 22 van Messejana Viegas valt te lezen:

"21) Hieruit volgt dat de gemeenschapswetgever weliswaar niet de keuze van een bepaald type aansprakelijkheid heeft willen voorschrijven, maar zeker wel de dekking van alle wettelijke aansprakelijkheid als gevolg van de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen, ongeacht of deze op schuld- of risicoaansprakelijkheid berust. Anders dan de Portugese en de Duitse regering stellen, kunnen de lidstaten die verschillende wettelijke-aansprakelijkheidsstelsels kennen bij verkeersongevallen, de uit de Tweede richtlijn voortvloeiende bescherming dus niet beperken tot een of sommige van deze stelsels, maar deze uitbreiden tot alle stelsels.

22) Elke andere uitlegging ontneemt artikel 3, lid 1, van de Eerste richtlijn en artikel 1, lid 2, van de Tweede richtlijn hun nuttige werking. Deze werking, die erin bestaat de slachtoffers van verkeersongevallen te beschermen door middel van een verplichte verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid, zou namelijk worden doorkruist wanneer de nationale wetgever de verzekeringsdekking van deze aansprakelijkheid naar eigen goeddunken kon vaststellen."

Geen keuze dus voor een bepaalde vorm van aansprakelijkheid, maar bestaan er verschillende vormen van aansprakelijkheid naast elkaar die toepasselijk zijn al naar gelang de situatie, dan is de Richtlijn op al die vormen van aansprakelijkheid in al haar aspecten toepasselijk.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.