6.4 Automatic stay

Bij het indienen van een verzoek tot opening van een Chapter 11 procedure treedt van rechtswege een algemeen moratorium in (automatic stay).1 Het moratorium heeft brede werking tegen een ieder die rechten tegen de schuldenaar kan doen gelden. Het moratorium zet iedere actie tot uitoefening van rechten tegen de schuldenaar stop. Het schorst lopende procedures en verbiedt het aanbrengen van nieuwe. Vonnissen tegen de schuldenaar mogen niet ten uitvoer worden gelegd. Gesecureerde crediteuren mogen hun zekerheden in beginsel niet uitwinnen.

De automatic stay heeft tevens tot gevolg dat contractspartijen lopende overeenkomsten in beginsel niet mogen opzeggen.2 Zij mogen hun verplichtingen onder de overeenkomst niet opschorten op grond van pre-faillissementsverzuim van de schuldenaar. Contractspartijen zijn in beginsel verplicht na faillissement te blijven presteren (zolang de schuldenaar de overeenkomst niet heeft verworpen). Hun tegenoverstaande vorderingen hebben boedelstatus (administrative expense). De schuldenaar is in beginsel niet gehouden voor nakoming zekerheid te stellen. Contractspartijen hebben het risico dat hun boedelvordering uiteindelijk onvoldaan blijft in beginsel te aanvaarden.3

Gesecureerde crediteuren kunnen om gedeeltelijke opheffing van de automatic stay verzoeken. De rechter wijst het verzoek toe indien de gesecureerde crediteur i) geen “adequate protection” heeft of ii) het onderpand geen overwaarde heeft en niet nodig is voor een reorganisatie.4

Van adequate protection is sprake indien de gesecureerde crediteur voor een waardedaling van het onderpand gedurende het moratorium een vergoeding of additionele zekerheid ontvangt of de gesecureerde crediteur “the indubitable equivalent” van zijn zekerheidsrecht verkrijgt.5

In de rechtspraak wordt algemeen aangenomen dat een gesecureerde crediteur adequate protection heeft indien het onderpand overwaarde heeft.6 Voor zover er overwaarde bestaat, heeft de gesecureerde crediteur aanspraak op rente.7 Is er geen overwaarde, dan heeft de gesecureerde crediteuren geen aanspraak op rente of een vergoeding voor de tijdswaarde van het geld dat als gevolg van de automatic stay in het onderpand vastzit.8

De automatic stay blijft van kracht totdat de Chapter 11 procedure of een opvolgende Chapter 7 procedure eindigt.9 In een gewone Chapter 11 procedure geldt geen tijdslimiet waarbinnen een akkoord moet worden ingediend of tot stand moet zijn gebracht. Een gewone Chapter 11 procedure kan dan ook vaak jaren duren.10 In geval van kleine ondernemingen (small business cases) moet een akkoord worden ingediend binnen een termijn van 300 dagen na aanvang van de procedure (behoudens de mogelijkheid van uitstel).11