6.5.4.1 Het arrest Abbey National I

Het arrest Abbey National I betreft de vraag naar de aftrekbaarheid van btw op kosten gemaakt met het oog op de overdracht van een deel van de onderneming van Abbey National I. Omdat het Verenigd Koninkrijk artikel 5 lid 8 Zesde BTW-Richtlijn (thans: artikel 19 Btw-richtlijn) heeft geïmplementeerd wordt deze overdracht aangemerkt als de overgang van een algemeenheid van goederen op basis waarvan de overdracht wordt aangemerkt als een nietbelastbare handeling. De overdracht vindt derhalve plaats buiten de reikwijdte van de btw. De vraag is wat dit betekent voor het recht op aftrek van voorbelasting van btw die drukt op kosten die worden gemaakt met het oog op een dergelijke overdracht.

Het Hof van Justitie verwijst naar het Midland Bank-arrest om in herinnering te brengen dat:

Echter, aangezien de overdracht van een algemeenheid van goederen geen belastbare handeling in een later stadium is, maar een onbelastbare prestatie, is het niet mogelijk om de kosten rechtstreeks en onmiddellijk te verdisconteren in de prijs voor een dergelijke handeling. Hieruit is af te leiden dat het niet mogelijk is directe kosten te onderkennen met betrekking tot onbelastbare handelingen.1

Wat rest is de tweede stap van de Midland Bank-toets.2 Het Hof van Justitie stelt vast dat een rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat tussen de gemaakte kosten en de gehele bedrijfsactiviteit. De kosten maken deel uit van de algemene kosten van de belastingplichtige en zijn als zodanig bestanddelen van de prijs van de producten van de onderneming. Er kan immers weinig twijfel over bestaan dat de door Abbey National I gemaakte kosten hun oorzaak vinden in de bedrijfsactiviteit. De overdracht van het bedrijfsonderdeel is op zichzelf bezien geen belastbare handeling, maar ontegenzeggelijk deel van de economische activiteit. De kosten waren immers niet gemaakt als de bedrijfsactiviteit niet had bestaan. Indien geen sprake is van directe kosten, moeten het dus algemene kosten zijn.

Hierbij gaat het Hof van Justitie overigens uit van een rechtstreeks en onmiddellijk verband tussen de kosten en de gehele economische activiteit, vóór de overdracht, zodat er geen verstoring van de neutraliteit kan optreden. Abbey National I krijgt derhalve (pro rata) aftrek voor de btw op de kosten die worden gemaakt met het oog op de overdracht. Voor zover het oordeel van het Hof van Justitie ingaat op een rechtstreeks verband tussen de kosten en een afgebakend gedeelte van de economische activiteit verwijs ik naar paragraaf 4.5.2.