II.3.3.1.2 Beleidsvrijheid

Van beoordelingsruimte moet beleidsvrijheid worden onderscheiden.1 Beschikt een bestuursorgaan over beleidsvrijheid, dan bestaat vrijheid ten aanzien van de vraag op welke wijze van een bevoegdheid gebruik mag worden gemaakt.2 Vast staat dan wel dát het bestuursorgaan de bevoegdheid mag uitoefenen. Beleidsvrijheid ziet dus op de vraag hoe de bevoegdheid in een concreet geval wordt uitgeoefend wanneer vaststaat dat aan de voorwaarden voor uitoefening van die bevoegdheid is voldaan. Of in de woorden van Duk: van beleidsvrijheid is sprake indien het bestuursorgaan vrij is om

Beleidsvrijheid ziet meer specifiek op de keuzevrijheid die het bestuursorgaan heeft ten aanzien van de rechtsgevolgen van een besluit. Bij de uitoefening van een beleidsvrije bevoegdheid dient het bestuursorgaan een belangenafweging te maken.4

Of beleidsvrijheid bestaat, kan worden afgeleid uit het wettelijk voorschrift waarop de beschikkingsbevoegdheid steunt. Vaak is beleidsvrijheid te herkennen aan een zogenaamde ‘kan-bepaling’, of aan de woorden ‘is bevoegd’. Een voorbeeld biedt artikel 2.33 lid 2 Wabo. Daarin is bepaald in welke gevallen het bevoegd gezag over kan gaan tot intrekking van de omgevingsvergunning. Wanneer bijvoorbeeld vaststaat dat een vergunninghouder gedurende drie jaar geen handelingen heeft verricht met gebruikmaking van de vergunning,5 is het bevoegd gezag, vanwege de kan-bepaling, niet verplicht om tot intrekking van de vergunning over te gaan. Het bevoegd gezag kan dus ook van intrekking afzien, indien de uitkomst van de belangenafweging daartoe noopt. De bestuursrechter dient in beginsel de belangenafweging terughoudend te toetsen.6 Hij gaat slechts na of het bestuursorgaan in redelijkheid tot de belangenafweging heeft kunnen komen. De vrijheid die het bestuursorgaan heeft om belangen af te wegen en op basis daarvan een besluit te nemen wordt in beginsel door de bestuursrechter gerespecteerd, tenzij de uitkomst van de belangenafweging kennelijk onredelijk is.7