III.10.2.2.1 Intrekking bij wijze van sanctie (art. 5.19 Wabo)

Naast de beleidsmatige intrekking, kent de Wabo op grond van art. 5.19 ook de mogelijkheid een omgevingsvergunning bij wijze van sanctie in te trekken.1 Bevoegd tot intrekking is het bestuursorgaan dat bevoegd was de vergunning te verlenen.2 Het eerste lid van artikel 5.19 Wabo bevat een viertal intrekkingsgronden. Deze gronden zijn niet gespecificeerd naar het type toestemming zoals in de artikelen 2.31 en 2.33 Wabo veelal wel het geval is. Het zijn dus algemene intrekkingsgronden.

Op grond van onderdeel a kan een vergunning worden ingetrokken indien deze is verleend ten gevolge van een onjuiste of onvolledige opgave.3 Zo geldt bijvoorbeeld voor de omgevingsvergunning om te bouwen dat het gebruiksdoel van het te bouwen object bij de aanvraag moet worden vermeld indien dit in strijd is met het bestemmingsplan.4 In 2013 oordeelde de Afdeling dat geen sprake was van een onjuiste of onvolledige opgave als bedoeld in art. 5.19 lid 1 aanhef en onder a Wabo bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning om te bouwen. In de aanvraag was aangegeven dat twee bestaande muren en de fundering zouden worden behouden. Dat was ook daadwerkelijk de bedoeling van de aanvrager. Echter, tijdens de sloopwerkzaamheden bleek dat van de fundering en de twee muren geen gebruik meer kon worden gemaakt. De Afdeling overwoog:

De zinsnede ten gevolge van duidt erop dat een causaal verband moet bestaan tussen de onjuiste of onvolledige opgave en de verlening van de vergunning.6^,7 Intrekking op deze grond kan dus slechts plaatsvinden, wanneer de vergunning bij een juiste en volledige opgave niet zou zijn verleend.8

Onderdeel b bepaalt dat een vergunning kan worden ingetrokken indien niet in overeenstemming met die vergunning is gehandeld. Onderdeel c maakt intrekking mogelijk indien aan de vergunning verbonden voorschriften of beperkingen niet zijn nageleefd.9

Intrekking kan tot slot op grond van onderdeel d geschieden indien voor de vergunninghouder als zodanig geldende regels niet zijn of worden nageleefd. Daarbij kan in algemene zin worden gedacht aan regels conform welke de vergunninghouder bij gebruikmaking van de vergunning moet handelen.10 Van Bommel stelt dat op grond van de tekst van art. 5.19 Wabo aangenomen zou kunnen worden dat een omgevingsvergunning kan worden ingetrokken indien deze in strijd met het Bouwbesluit (2012) of de bouwverordening is verleend. De vergunninghouder handelt dan immers in strijd met deze regelingen als hij van de vergunning gebruik maakt. Dit standpunt nuanceert zij mijns inziens terecht met een verwijzing naar de wetsgeschiedenis van de Wro, waarbij een dergelijke intrekkingsgrond uitdrukkelijk van de hand werd gewezen.11^,12

Artikel 5.19 lid 2 Wabo geeft een intrekkingsgrond voor een specifieke toestemming, te weten de omgevingsvergunning voor het beheer van (gevaarlijke) afvalstoffen. Voorts is in artikel 5.19 lid 3 Wabo bepaald, dat het bevoegd gezag de overtreder een termijn dient te gunnen binnen welke deze de gelegenheid krijgt alsnog te handelen conform de vergunning, de aan de vergunning verbonden voorschriften13 dan wel de algemene regels als bedoeld in art. 5.19 lid 1 en 2 Wabo.14 Pas wanneer de vergunninghouder geen gebruik maakt van deze termijn, is het bevoegd gezag bevoegd om tot intrekking van de omgevingsvergunning over te gaan. Logischerwijs geldt de verplichting van een hersteltermijn niet ingeval de omgevingsvergunning wordt ingetrokken omdat deze is verleend ten gevolge van een onjuiste of onvolledige opgave.

Blijkens de jurisprudentie van voor inwerkingtreding van de Wabo moet de termijnstelling niet gekwalificeerd worden als besluit in de zin van art. 1:3 lid 1 Awb.15 Er bestaat geen reden om aan te nemen dat een en ander onder de Wabo anders zou zijn. Voorts is het niet toegestaan het bieden van een hersteltermijn achterwege te laten.16 Het bieden van een hersteltermijn is dus een verplichting voor het bestuursorgaan.

Tot slot geeft art. 5.19 lid 4 Wabo nog een tweetal intrekkingsgronden. Op grond van onderdeel a kan een omgevingsvergunning worden ingetrokken wanneer het betreffende project door iemand anders dan de vergunninghouder wordt uitgevoerd in gevallen waarin expliciet is voorgeschreven dat het project door de vergunninghouder moet worden uitgevoerd.17Onderdeel b betreft de intrekking op grond van de Wet Bibob.