6.2.3.12 Conversie van het stemrechtloze aandeel

Het kapitaal van een BV kan per definitie niet alleen maar uit stemrechtloze aandelen bestaan. Met andere woorden: indien in een BV stemrechtloze aandelen bestaan, is er ten minste ook één aandeel met stemrecht, zoals een gewoon aandeel of een winstrechtloos aandeel (vgl. art. 2:175 en 2:190 BW). Uit art. 2:228 lid 5 BW volgt dat stemrechtloze aandelen als aandelen van een bepaalde soort of aanduiding worden aangemerkt en blijkens art. 2:194 BW als zodanig in het aandeelhoudersregister worden geregistreerd. In deze situatie is in een BV aldus sprake van verschillende soorten aandelen.

Indien sprake is van verschillende soorten aandelen, kunnen aandelen van de ene soort worden omgezet in een andere soort. Omzetting of conversie kent geen wettelijke basis. De rechten die aan het aandeel zijn verbonden, wijzigen als gevolg van de conversie. Het gaat daarbij niet om intrekking van het ene aandeel, gevolgd door uitgifte van een ander aandeel. Er is dus sprake van een wijziging van een reeds gehouden aandeel. Voor conversie is een statutaire basis of een statutenwijziging noodzakelijk.1

Hoe moet conversie in het licht van het stemrechtloze aandeel worden gezien? In de statuten van een BV kan worden opgenomen dat stemrechtloze aandelen in gewone aandelen geconverteerd kunnen worden. De stemrechtloze aandeelhouder verkrijgt als gevolg van die conversie aldus stemrecht. Indien een dergelijke bepaling niet in de statuten is opgenomen, zullen de statuten in voorkomend geval moeten worden gewijzigd. Indien de statuten wel een dergelijke bepaling tot conversie kennen, is een aantal opties mogelijk. Zo kan onder meer bepaald zijn dat een bepaald orgaan bevoegd is te besluiten tot conversie. Indien de BV gewone aandelen en/of winstrechtloze aandelen kent, ligt het voor de hand dat de algemene vergadering van houders van gewone aandelen en/of de algemene vergadering van houders van winstrechtloze aandelen deze bevoegdheid toekomt. Een andere mogelijkheid is dat de conversie blijkens een statutaire bepaling daartoe van rechtswege zal plaatsvinden op een bepaald tijdstip of bij een bepaalde gebeurtenis. In dat geval is sprake van een stemrechtloos aandeel met recht onder tijdsbepaling op of een voorwaardelijk recht op stemrecht. Een duidelijke en correcte formulering is van belang ter vermijding van eventuele toekomstige problemen van uitleg en mogelijke geschillen als gevolg daarvan.

Een stemrechtloos aandeel met een voorwaardelijk recht tot conversie in een gewoon aandeel kan de aantrekkelijkheid van het stemrechtloze aandeel als financieringsinstrument vergroten. De financier en houder van het stemrechtloze aandeel kan onder de conversievoorwaarden zijn invloed door het verkrijgen van stemrecht in de vennootschap zien vergroten.