2.5.1 Inleiding

37. Het recht verlangt lang niet altijd dat een partij op het relevante moment daadwerkelijk kennis droeg van een bepaalde omstandigheid, met andere woorden: dat zij subjectieve kennis had. Vaak volstaat het dat de partij de relevante omstandigheid behoorde te kennen. Het ‘behoren te kennen’ wordt doorgaans objectieve of geobjectiveerde kennis genoemd. Subjectieve en objectieve kennis zijn niet de enige typen kennis die het recht onderscheidt. Bestudering van wet en rechtspraak levert een waaier aan kennisgerelateerde begrippen op die verschillende gradaties van bewustzijn lijken te vereisen en waarvoor geen algemene termen bestaan. De verschillen tussen typen kennis zijn gradueel. Jansen gebruikt de term ‘kennisgradaties’ in plaats van ‘typen kennis’.1 Ik gebruik beide termen.

In het hiernavolgende ga ik vrij uitgebreid in op het onderscheid tussen de verschillende typen kennis. De reden daarvoor is dat in mijn visie de mate van bewustzijn die een norm eist, invloed heeft op het gemak waarmee kennis kan worden toegerekend aan de rechtspersoon. In de hoofdstukken 7 en 9 betoog ik dat binnen de rechtspersoon aanwezige informatie gemakkelijker als kennis aan de rechtspersoon kan worden toegerekend wanneer de toepasselijke norm eist dat de rechtspersoon het feit in kwestie behoorde te kennen dan wanneer de norm een subjectiever type kennis eist. In par. 3.3 licht ik toe dat wat ‘toerekening van kennis’ wordt genoemd, soms gelijk staat aan het oordeel dat een partij iets behoorde te weten. Om dit inzichtelijk te maken, is nadere duiding nodig van wat ‘behoren te weten’ inhoudt.