5.15.1 Inleiding

Een pensioenfonds kan nooit “in control” zijn over zijn bedrijfsprocessen, als het daarop geen toezicht houdt.1 Een probleem bij uitbesteding is dat het toezicht op die werkzaamheden wordt bemoeilijkt doordat zij niet langer in de eigen organisatie worden verricht. Het toezicht is indirect geworden. Dit creëert een informatie-asymmetrie.2 De te controleren dienstverlener beschikt over meer en betere informatie over de uitvoering van de werkzaamheden dan de toezichthoudende opdrachtgever. Het pensioenfonds is hierdoor ten dele afhankelijk van zijn dienstverlener. Om die afhankelijkheid te beperken wordt gewoonlijk bedongen dat a) de dienstverlener verantwoording aflegt,3 b) het fonds een onderzoek ter plaatse kan (laten) uitvoeren en c) de dienstverlener zich periodiek door een onafhankelijke derde laat certificeren.

Het getuigt niet van een beheerste bedrijfsvoering wanneer het pensioenfonds bij problemen in de uitvoering, slechts geïnformeerd toeziet. Het toezicht is pas volledig als het pensioenfonds zijn dienstverlener aanwijzingen kan geven over de uitvoering van de werkzaamheden.

De kwaliteit van het toezicht, en daarmee van de “control” van het pensioenfonds, staat of valt met de binnen het pensioenfonds aanwezige deskundigheid. Bij een ontoereikende deskundigheid kan het fonds geen adequaat toezicht houden op of bruikbare aanwijzingen geven aan zijn dienstverlener. Een probleem hierbij is dat, juist als gevolg van uitbesteding, de deskundigheid binnen pensioenfondsen over de operationele uitvoering is afgenomen.4