4.4.3 Termination (ontbinding)

197. Als een contractspartij zijn verplichtingen niet nakomt, verkrijgt de benadeelde partij in bepaalde gevallen het recht tot ontbinding van de overeenkomst. Hoewel geen vormvereiste wordt gesteld en ontbinding dus ook kan worden afgeleid uit gedragingen, wordt doorgaans een ontbindingsverklaring gebruikt (termination notice). De ontbinding hoeft niet te worden aanvaard door de wederpartij en heeft onmiddellijk effect.

Ontbinding heeft geen terugwerkende kracht. De rechtsgrond voor de reeds verrichte prestaties blijft in stand. Desalniettemin kan de benadeelde partij de door hem reeds verrichte prestaties onder bepaalde omstandigheden terugvorderen.1 Een contractspartij kan een betaalde geldsom terugvorderen als er een ‘total lack of consideration’ is, dat wil zeggen als de prestatie waar hij volgens de bargain recht op heeft in het geheel niet is uitgevoerd. De grondslag van de vordering is unjust enrichment. Als de benadeelde contractspartij ontbindt en al hetgeen hij uit hoofde van de overeenkomst ontvangen heeft, teruggeeft, brengt hij een total lack ofconsideration tot stand en kan hij de betaalde geldsom terugvorderen.2 Naar Nederlands recht ontstaat na ontbinding de verplichting voor partijen tot ongedaanmaking van de reeds door hem ontvangen prestaties.3 Opvallend is dat naar Engels recht alleen de benadeelde partij kan terugvorderen, terwijl naar Nederlands recht geen onderscheid wordt gemaakt tussen de contractsschendende en de benadeelde partij.

Naast het mogelijk ontstaan van een verbintenis tot terugbetaling van een geldsom, heeft termination van een contract naar Engels recht ook tot gevolg dat partijen worden bevrijd van hun verbintenissen.4 Verbintenissen die zouden voortvloeien onder het contract, ontstaan niet meer.5 Anders dan naar Nederlands recht het geval is, worden naar Engels recht partijen niet bevrijd van de verplichting tot nakoming van verbintenissen die voor de ontbinding al opeisbaar waren. De tekortkoming die de aanleiding voor de ontbinding vormde, wordt omgezet in een verbintenis tot schadevergoeding voor de schade die voortvloeit uit de niet-nakoming.6