3.2.4.5 Beschikken over een aandeel in een goed na ontbindingvan de VOF

Een deelgenoot kan zonder toestemming1 van de overige deelgenoten niet beschikken over zijn aandeel in een tot de gemeenschap behorend goedafzonderlijk en zijn schuldeisers kunnen zijn aandeel niet uitwinnen (art. 3:190 lid 1 BW). Ook het vorderen van verdeling van een gemeenschappelijk goed door een gewezen vennoot is in strijd met de aard van de gemeenschap van de ontbonden vennootschap (art. 3:178 BW).2 Zou dit anders zijn, dan konden er ineens veel meer deelgenoten bijkomen en kwamen de oorspronkelijke deelgenoten steeds tegenover andere medegerechtigden te staan, hetgeen de vereffening en verdeling van de gehele gemeenschap zou bemoeilijken.3 Van belang is dat art. 3:190 lid 1 BW (‘kan niet beschikken’) het aandeel niet onoverdraagbaar, maar de deelgenoot beschikkingsonbevoegd maakt.4 Een derde die een aandeel in een gemeenschappelijk goed geleverd krijgt, kan tegen de beschikkingsonbevoegdheid van de vervreemder beschermd worden op grond van art. 3:86 BW, mits hij te goeder trouw is en aan de overige eisen voor bescherming wordt voldaan.

Overigens strekt het verbod van art. 3:190 lid 1 BW volgens de Hoge Raad niet verder dan zijn ratio verlangt.5 In een zaak waarin een deelgenoot zijn aandeel in een gemeenschappelijk perceel grond zonder toestemming van de overige deelgenoten verkocht en leverde, werd een beroep door die overige deelgenoten op art. 3:190 lid 1 BW niet gehonoreerd, omdat al overeenstemming was bereikt over de verdeling van de belangrijkste goederen en vereffening en verdeling van de gemeenschap niet bemoeilijkt werden door de betwiste verkoop en levering.6 Bovendien komt verkoop van een aandeel in het enige goed dat nog tot de gemeenschap behoort feitelijk op hetzelfde neer als de verkoop van een aandeel in een gehele gemeenschap, zodat de daarvoor geldende regels (zie hieronder) zich voor toepassing lenen.7