6.8.3.7 Notariële akte voor de oprichting van een OVR of de verkrijging van rechtspersoonlijkheid

persoon.2 Dit laatste argument is in veel gevallen niet van belang omdat over het algemeen (in ieder geval vaak bij de oprichting) slechts arbeid wordt ingebracht.3 Daarnaast zal de inbreng pas plaatsvinden nadat de rechtspersoonlijkheid is verworven. Een notariële akte is derhalve geen verzekering dat de inbreng ook daadwerkelijk plaatsvindt, waardoor het tweede argument van de minister voor een notariële akte wegvalt.4 Bij het nut van de (professionele) begeleiding bij de oprichting van de notaris kunnen ook vraagtekens worden gezet. Door amendering van Wetsvoorstel Titel 7.13 dient de notariële akte alleen nog de naam, de zetel en het doel van de vennootschap te bevatten. De notaris is niet verplicht zich te bemoeien met de inhoud van de vennootschapsovereenkomst, behalve dat hij dient te checken dat in de overeenkomst is opgenomen dat de vennootschap een rechtspersoon is. Het is de vraag of gelet op de beperkte inbreng van de notaris de kosten van de notariële akte niet een te grote drempel opwerpen tegen het gebruik van de OVR als rechtsvorm. Zeker bij startende ondernemers zijn de oprichtingskosten belangrijk. Uit kostenoogpunt kunnen ondernemers de tussenkomst van de notaris tot het minimum beperken. De meerwaarde van de door de minister noodzakelijk geachte begeleiding door de notaris is dan afwezig en de vereiste notariële akte is dan een nodeloze kostenpost.

Bij de rechtspersonen uit Boek 2 BW wordt de verplichte notariële akte geplaatst tegen de achtergrond van misbruik van deze rechtssubjecten. Door de notariële akte zouden deze deelnemers aan het rechtsverkeer geïdentificeerd kunnen worden. Bij de informele vereniging met rechtspersoonlijkheid die zonder notariële akte kan worden opgericht, vindt het recht, volgens Blanco Femández, in de hoofdelijke verbondenheid van de handelende personen een afdoende alternatieve garantie voor de identificatie van de in het verkeer optredende entiteit (artikel 2:30 lid 2 BW).5 Ook bij het Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV)6 is sprake van rechtspersoonlijkheid in combinatie met hoofdelijke aansprakelijkheid van de leden en hoeft er bij de oprichting geen notaris aan te pas te komen. Aangezien de vennoten ook bij de OVR onbeperkt aansprakelijk zijn, zou voor de oprichting in plaats van aan te sluiten bij de formaliteiten van de rechtspersonen die beperkte aansprakelijkheid bieden, beter aangesloten kunnen worden bij de formaliteiten van een informele vereniging en het EESV. Sommigen vinden de notariële akte dan ook overbodig en hebben gepleit voor heroverweging door de wetgever van deze verplichting.7 In plaats van een notariële akte zouden bijvoorbeeld bruikbare praktijkmodellen kunnen worden ontwikkeld8 of het Wetsvoorstel Titel 7.13 zou rechtspersoonlijkheid van rechtswege moeten voorschrijven. Hierdoor zou rechtszekerheid geen notariële akte meer vereisen zodat derden kunnen vertrouwen op het bestaan van de rechtspersoonlijkheid. Ook zou geopteerd kunnen worden voor een systeem dat uit het handelsregister blijkt dat de vennoten zijn overeengekomen dat de vennootschap al dan niet rechtspersoonlijkheid heeft. Dit kan door verplichte deponering van de vennootschapsovereenkomst dan wel door een verplichte verklaring daaromtrent. Mijns inziens wordt de rechtszekerheid die de notariële akte volgens de minister beoogt, niet bereikt. Vennootschappen die meer specifiek advies nodig hebben, zouden daarvoor zelf kunnen kiezen. Door het achterwege laten van de verplichte notariële akte kunnen de kosten voor oprichting van een OVR worden teruggedrongen. De vraag is of ook bij het vereiste van de notariële akte voor de oprichting van de OVBA vraagtekens kunnen worden gezet? Of gooit de beperkte aansprakelijkheid van de vennoten bij de OVBA roet in het eten?