2.3.4.4 Gratie, verjaring en herziening

Net als bij de eerste onwaardigheidsgrond heft gratieverlening en executieverjaring de onwaardigheid niet op. In beide gevallen blijft de veroordeling in stand. Zie hierover nader paragraaf 2.2.3.3.

Vervolgingsverjaring kan bij deze grond aan de orde zijn, hetgeen inhoudt dat vervolging van het strafbare feit niet meer mogelijk is. Een veroordeling of bewezenverklaring door de strafrechter kan dan niet meer volgen. Er moet dan echter een behoorlijke tijd zijn verstreken. Is de erflater door de misdraging niet overleden, dan heeft hij de mogelijkheid gehad zijn beklag te doen over het niet vervolgen van de dader (art. 12 Sv). Bij mishandeling de dood ten gevolg hebbend ligt dit anders. Aangezien de gedraging de aanleiding is tot onwaardigheid, dient mijns inziens te gelden dat onwaardigheid niet is uitgesloten bij vervolgingsverjaring. Dat strafrechtelijk gezien het rechtsgevoel niet langer een straf eist, neemt niet weg dat de laakbare gedraging blijft bestaan.1 Als vaststaat dat een persoon de erflater dusdanig heeft mishandeld dat de dood daarop is gevolgd, dan dient naar mijn mening onwaardigheid te volgen.2 Vervolgingsverjaring zal niet snel aan de orde zijn bij een dergelijk ernstig feit. Aanpassing van de onwaardigheidsbepaling is daarom niet noodzakelijk. In paragraaf 2.9 wordt een voorstel gedaan tot aanpassing van artikel 4:3 BW waardoor in een dergelijk geval de rechter alsnog tot onwaardigheid kan komen.

Herziening ten voordele kan de onwaardigheid opheffen. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 2.2.3.3.