10.4.6 De aandeelhouder met een tegenstrijdig belang

In hoofdstuk 5 is het onderscheid dat Löwensteyn aanbrengt tussen verschillende soorten eigen belangen van de aandeelhouder al aan de orde geweest. Hij maakt een onderscheid tussen belangen die voortvloeien uit het aandeelhouderschap en privébelangen van de aandeelhouder.

Wanneer sprake is van een eigen belang van de aandeelhouder dat gelegen is in zijn privébelangen, kan worden gesteld dat sprake is van een tegenstrijdig belang. De term tegenstrijdig belang wordt in de literatuur ook wel in verband gebracht met aandeelhouders.1 Er moet dan sprake zijn van tegenstrijdigheid tussen het belang van de aandeelhouder in zijn hoedanigheid van aandeelhouder en in zijn privébelang.2

De vraag is echter in hoeverre bij aandeelhouders sprake kan zijn van een tegenstrijdig belang, omdat aan hen, in tegenstelling tot bestuurders en commissarissen, de vrijheid toekomt om in beginsel hun eigen belang te behartigen en dit bovendien zelf mogen bepalen. Wanneer de aandeelhouder zijn eigen belang in beginsel zelf mag bepalen, is het dan niet ook zo dat hij daarbij zijn privébelangen mag betrekken? Het lijkt mij juist dat de aandeelhouder zijn privébelang(en) mag laten meewegen bij het bepalen van zijn eigen belang.3

Daarmee is echter niet gezegd dat geheel geen onderscheid kan worden gemaakt tussen het behartigen van privébelangen of belangen die voortvloeien uit het aandeelhouderschap. Wanneer de privébelangen van de aandeelhouder schade opleveren voor andere belanghebbenden bij de vennootschap, zal dit sneller in strijd zijn met de voor aandeelhouders geldende normen dan wanneer er sprake is van een belang dat voortvloeit uit het aandeelhouderschap.4 Anders gezegd, in het geval van privébelangen wordt, wanneer sprake is van een tegenstrijdig belang, minder ruimte gelaten voor dit belang om te prevaleren boven de belangen van andere bij de vennootschap betrokken belanghebbenden.5