5.6.3 Het pleitbare standpunt in de Verenigde Staten

In Nederland, Duitsland en Oostenrijk zijn de begrippen pleitbaar standpunt, objektiv zweifelhafte Rechtsauffassung en vertretbare Rechtsansicht in de jurisprudentie ontstaan en is de invulling en invloed van die begrippen op de mogelijkheden om te beboeten of te bestraffen in de jurisprudentie uitgewerkt. In het belastingrecht van de Verenigde Staten is een position, een standpunt over de interpretatie of toepassing van de wet, een wettelijk begrip. Zowel het antwoord op de vraag wanneer een position voldoende pleitbaar is, als het antwoord op de vraag wat het gevolg is van een voldoende pleitbare position, wordt in de wet- en regelgeving gegeven. Positions worden hierbij in verschillende gradaties van verdedigbaarheid onderscheiden. Uitsluitend als een position een bepaalde, door de wet of door een beleidsbesluit verlangde minimumgradatie heeft, kan de oplegging van een civil penalty, oftewel een boete, achterwege blijven.

De omstandigheid dat een position is ingenomen is op grond van wet- en regelgeving overigens niet alleen van belang in het fiscale boeterecht. Zo geldt voor bepaalde bedrijven een verplichting om hun (uncertain tax) positions in of bij de belastingaangifte aan de belastingdienst te melden.1In de fiscale strafwetgeving is echter niet in een rol voor de position voorzien. In plaats daarvan is in het fiscale strafrecht in verband met onzekerheid als gevolg van voor meerderlei uitleg vatbare belastingwetgeving een ander begrip in de jurisprudentie ontstaan: uncertainty of the law.

Hierna wordt eerst ingegaan op de invulling en invloed van een position op de mogelijkheid om een belastingplichtige een civil penalty wegens het veroorzaken van onjuiste belastingheffing op te leggen. Vervolgens wordt de – niet door wet- of regelgeving, maar door de jurisprudentie ingevulde – invulling en invloed van uncertainty of the law besproken op de strafrechtelijke aansprakelijkheid bij het doen van een onjuiste aangifte.