7.3.9.4 Gevolgen van de vrije keuze en waardering

De wet bepaalt, dat de uitspraak de gronden van de beslissing moet bevatten.1 Voor wat betreft de vrije keuze en waardering van bewijsmiddelen betekent deze motiveringseis dat de feitenrechter in zijn uitspraak aandacht zal moeten besteden aan díe bewijsmiddelen, welke hij aan zijn beslissing ten grondslag heeft gelegd. A contrario kan daaruit dan worden afgeleid welke bewijsmiddelen hij (kennelijk) niet heeft gekozen of niet geloofwaardig achtte: daarin was hij volledig vrij.2 Uit de wél gekozen bewijsmiddelen – die innerlijk niet tegenstrijdig mogen zijn – moet vervolgens – via de daaruit af te leiden bewijsgronden – de beslissing wel logischerwijs kunnen voortvloeien.3 De Hoge Raad toetst (zeer) marginaal: slechts wanneer de gegeven bewijsmotivering onbegrijpelijk is, kan hij ingrijpen.4

De vrije keuze en waardering betekent in het licht hiervan vooral, dat de rechter niet hoeft te motiveren waarom hij een partij al dan niet in het van hem verlangde bewijs geslaagd acht.5 De Hoge Raad bewaakt vanwege de marginale toetsing geen rechtseenheid op dit punt: verschillen in bewijsoordelen kunnen (ook op basis van hetzelfde dossier) tussen rechters onderling daarom heel wel voorkomen. Het proces van bewijswaardering zelf blijft een ‘black box’ voor de buitenwereld.