5.6.3.2 Nota’s van overheidswege

Voorafgaand aan omvangrijke wetswijzigingen wordt dikwijls door de regering een nota opgesteld aan de hand waarvan zowel in de Tweede Kamer als in diverse maatschappelijke geledingen kan worden gediscussieerd. De uitkomsten van deze discussie kunnen vervolgens worden gebruikt bij het ontwerpen van het wetsvoorstel. Zo is voorafgaand aan de indiening van het wetsvoorstel ‘Belastingherziening 2001’ op 11 december 1997 de Nota Belastingen in de 21e eeuw naar de Tweede Kamer gezonden.1 In deze nota werd onder andere gesproken over de invoering van een forfaitair rendement voor vermogensbestanddelen, de afschaffing van de aftrek van werkelijke beroepskosten en aanpassing van de tariefstructuur. Voorafgaand aan de indiening van het wetsvoorstel ‘Werken aan winst’ is op 29 april 2005 de Nota ‘Werken aan winst; naar een laag tarief en een brede grondslag’ bij de Tweede Kamer ingediend.2 Naar aanleiding van het notaoverleg dat heeft plaatsgevonden is een aantal versoepelingen aangebracht – waaronder de opname van enkele overgangsmaatregelen – en is een aantal aanvullende maatregelen opgenomen.3

Evenals ik concludeerde ten aanzien van rapporten van adviescommissies, leidt het verschijnen van een nota voor particulieren in mijn visie niet ertoe dat een wetswijziging voorzienbaar wordt. Hierop bestaat evenwel een uitzondering indien sprake is van uitgebreide media-aandacht (zie par. 5.6.6.5).

Ondernemers en rechtspersonen worden geacht via hun adviseurs kennis te nemen van discussienota’s. Dit leidt ertoe dat het verschijnen van een nota de voorzienbaarheid van een wetswijziging verhoogt. Doordat het uiteindelijke wetsvoorstel in de regel wijzigingen ten opzichte van de nota bevat, kan niet worden verwacht dat belastingplichtigen die gebruikmaken van deskundigen hun beslissingen volledig afstemmen op toekomstig recht. Wel kan ervan worden uitgegaan dat de inhoud van de nota bij beslissingen een belangrijkere rol speelt dan de inhoud van een rapport van een adviescommissie. In een nota wordt immers door de regering een duidelijke koers uitgezet. Voorts blijkt uit de nota wanneer de wetswijzigingen in werking zouden moeten treden. De voorzienbaarheidsfactor stel ik voor ondernemers/rechtspersonen op 2.