9.6 Conclusie

In dit hoofdstuk ben ik ingegaan op de rechtsvormende taak van de rechter. In de kern komt het bij deze taak aan op de vraag of de rechter in een voorkomend geval rechtsherstel mag bieden door het recht op een creatieve of innovatieve manier uit te leggen. In dit hoofdstuk heb ik vastgesteld dat de redenen voor de rechter om dat in een voorkomend geval niet te doen, en aldus te abstineren, deels overeenkomen met de redenen die aan de Amerikaanse political question-doctrine en de Nederlandse variant van deze doctrine ten grondslag liggen. Vooral de vrees voor een doorkruising van het wetgevingsproces springt hierbij in het oog: deze vrees blijkt voor de Nederlandse rechter niet alleen een reden te kunnen zijn om een inhoudelijke beoordeling soms achterwege te laten, maar ook om, nadat hij zich over het geschil inhoudelijk heeft uitgesproken, en het bestaande recht bijvoorbeeld in strijd met rechtstreeks werkend verdragsrecht heeft verklaard, van rechtsherstel af te zien.