9.10.4.3 Keuze voor apart kennisgebied of vak burgerschap

Onder meer vanwege de herkenbaarheid, studeerbaarheid en doelmatigheid kies ik voor het onderbrengen van burgerschapsvorming in een kennisgebied en vak burgerschap als leergebied.1 Het zoeken naar een passende vaknaam voor burgerschapsvorming was reeds voor en na de Tweede Wereldoorlog gaande.2 Zo stelt Koderitsch in 1939 voor in het mms-leerplan sociale kennis, burgerkunde of maatschappijleer vast te leggen.3 In het zoeken naar een vaknaam voor democratische vorming stelt De Vletter in 1946 Heimatkunde (heem- of volkskunde) voor en als burgerschapsvorming - zoals de Onderwijsraad ook voorstelt - op te nemen in een module bij maatschappelijke vakken als staatsinrichting en geschiedenis.4 Banning stelt de invoering van burgerschapskunde voor5, terwijl Stellwag, naar analogie van het vak politikè in het oude Griekenland, civics voorstelt.6 Beiden beogen geen substitutie van staatsinrichting. Het curriculum van het kennisgebied en vak burgerschap kan kennis van de kernwaarden van de democratische rechtsstaat, de Grondwet7 en de politieke kringloop van Easton, sociale vaardigheidstraining en democratische attitudevorming omvatten (zie Bijlage XXVI).

De doorlopende leerlijn kan de beste resultaten opleveren als deze is verankerd in een kennisgebied of vak. Mijns inziens dient de school de grootste zeggenschap te hebben bij de invulling van dit kennisgebied en vak. Voorschriften van hogerhand zouden in dat geval in beginsel prohibitief moeten zijn. Indien de voorschriften binnen de wettelijke grenzen blijven, zoals bij de burgerschapsopdracht, is dat toelaatbaar.8 De doelen moeten erop gericht zijn om de morele bekwaamheid en betrokkenheid van de leerlingen te vergroten.9