4.4.2.7 Pekingeendengevallen

Aan de andere kant van het spectrum staan gevallen waarin de hoogte van de prijs in belangrijke mate wordt bepaald door de ontvanger van een prestatie op basis van de kwaliteit van de door de prestant geleverde prestatie, bijvoorbeeld aan de hand van een contractueel beprijzingsmechanisme dat door de koper mag worden gehanteerd. De omvang van de betalingsverplichting is in die gevallen rechtstreeks gekoppeld aan de vraag hoe conform de prestatie precies is. Wanneer na toepassing van een dergelijk contractueel beprijzingsmechanisme niet goed meer kan worden geverifieerd of dat mechanisme correct is toegepast, bijvoorbeeld omdat het door de verkoper geleverde al is verwerkt of anderszins teniet is gegaan, liggen substantiële bewijsnadelen op de loer voor de partij die gehouden is de prijs voor het geleverde te betalen. Zoals we al hebben gezien in het Pekingeenden-arrest, kan er in deze context aanleiding bestaan om in voorkomend geval een klachtplichtberoep te honoreren.

Er zijn varianten op de pekingeendencasus denkbaar. Denk bijvoorbeeld aan een kippenboer die eieren levert aan een groothandel. In de overeenkomst tussen de kippenboer en de groothandel is bepaald dat de groothandel de eieren bij ontvangst sorteert op grootte en op gebreken, zoals scheuren in de schaal of andere oneffenheden. De groothandel bepaalt vervolgens de prijs op basis van de grootte van de eieren, bijvoorbeeld door een getrapt systeem te hanteren waarbij eieren met de maat L, M, of S een bepaalde prijs per gewichtseenheid opbrengen. Ook mag de groothandel kortingen toepassen bij voornoemde oneffenheden. De groothandel betaalt de kippenboer conform dit systeem en verschaft de koper een specificatie van het betaalde geldbedrag.

Dit betreft een duidelijk pekingeendengeval: de omvang van de betalingsverplichting is rechtstreeks gekoppeld aan de inhoud van de prestatie van de kippenboer. Er kunnen bovendien bewijsproblemen ontstaan als de verkoper niet spoedig na ontvangst van de specificatie van de groothandel klaagt over de toepassing van het prijsmechanisme door de groothandel. De groothandel zal de betreffende partij eieren immers hebben doorgeleverd, zodat hij niet meer over de prestatie van de kippenboer beschikt.

Dit soort situaties lijken zich vooral voor te doen in de situatie waarin de koopprijs geheel of voor een aanzienlijk deel door de koper wordt vastgesteld op basis van de geleverde prestatie, terwijl het geleverde snel na ontvangst tenietgaat, wordt verwerkt of wordt doorgeleverd.