11.5.2 Parlementaire geschiedenis van art. 2:11 BW met betrekking tot art. 6:162 BW

Over de vraag of art. 2:11 BW ook van toepassing is op aansprakelijkheid van een rechtspersoon-bestuurder uit hoofde van art. 6:162 BW, is de parlementaire geschiedenis beknopt, doch niet onduidelijk. De Minister merkte het volgende op:

In weerwil van deze parlementaire geschiedenis is in het verleden door verschillende schrijvers gesteld dat art. 2:11 BW niet geldt voor de onrechtmatige gedraging van de rechtspersoon-bestuurder.2 Zij baseerden zich eveneens op de wetsgeschiedenis waaruit blijkt dat art. 2:11 BW uitsluitend betrekking heeft op gevallen waarin de wet aansprakelijkheid van regelt:

Art. 2:11 BW zou daarom beperkt zijn tot de aansprakelijkheden van de rechtspersoon-bestuurder ‘als bestuurder’ van de onderliggende rechtspersoon. Een onrechtmatige gedraging is niet een aansprakelijkheid die typisch samenhangt met de rol van bestuurder en dus zou art. 2:11 BW niet van toepassing zijn op art. 6:162 BW.4 De bedoelde schrijvers stelden voorts dat de hiervoor geciteerde opmerking van de Minister over de toepasselijkheid op art. 6:162 BW5 alles behalve overtuigend is. De Minister had immers alleen maar opgemerkt dat hem niet duidelijk was waarom deze bepaling zou zijn uitgesloten voor de toepassing van art. 2:11 BW, terwijl hij niet had toegelicht waarom hem dat niet duidelijk was.6 Bij een dergelijke onduidelijkheid omtrent de wil van de wetgever tot uitbreiding van aansprakelijkheid zou een terughoudende interpretatie passen.7 Uit rechtszekerheidsoverwegingen zou art. 2:11 BW voorts restrictief dienen te worden uitgelegd.8 Dit zou te meer gelden gelet op het in het aansprakelijkheidsrecht geldende uitgangspunt dat eenieder alleen voor zijn eigen daden en nalatigheden aansprakelijk is te houden, behoudens wettelijke uitzonderingen.9 Ook stelden zij onder verwijzing naar Ontvanger/Roelofsen10 dat toepassing van art. 2:11 BW ertoe zou leiden dat voor bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 6:162 BW niet langer persoonlijke ernstige verwijtbaarheid zou zijn vereist. Dat zou in strijd zijn met het oordeel van de Hoge Raad dat een bestuurder jegens een schuldeiser van de vennootschap alleen onrechtmatig kan hebben gehandeld, wanneer hem persoonlijk een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt. Bovendien zijn eerstegraads natuurlijk persoon- of rechtspersoon-bestuurders evenmin hoofdelijk aansprakelijk voor de onrechtmatige gedragingen van hun mede-eerstegraads bestuurders.11 Het zou niet logisch zijn dat dit uitgangspunt door art. 2:11 BW zou veranderen.

Een meerderheid van de schrijvers was, onder verwijzing naar voormelde parlementaire geschiedenis, echter van mening dat art. 2:11 BW wel geldt voor de onrechtmatige gedraging van de rechtspersoon-bestuurder12 en in de feitenrechtspraak was dat ook de heersende leer.13 De Hoge Raad heeft deze leer bevestigd in de zaak Kampschöer/Le Roux Fruit Exporters.