2.6 Werk uitbesteden via online platformen

Werk wordt ook uitbesteed via online platformen. Deze werkplatformen kunnen worden onderverdeeld in ‘crowd-work’-platformen en ‘work-on-demand’-oftewel ‘werk op afroep’-platformen.1Bij ‘crowd-work’ besteden ondernemingen kleine taken,ook wel microjobs of-tasks genoemd, uit via het online platform.2Arbeidskrachten van over de hele wereld kunnen dan binnen enkele minuten het werk vanaf computer of mobiele telefoon verrichten.3De klus is vaak een fractie van het werk dat normaliter in een ‘baan’ wordt verricht. De duur van deze klussen is zeer gering. De betaling van de werkzaamheden die via deze platformen wordt verricht, vindt niet altijd plaats in geld. Uitbetaling komt ook voor in de vorm van bitcoins, tegoedbonnen, cadeaukaarten of andere digitale zaken die in waarde zijn uit te drukken.4 Crowd-work heeft dus grensoverschrijdende aspecten en een vaak marginale omvang.5 Dit onderzoek is gericht op uitbesteding binnen Nederland van werk dat werknemers ook op basis van een arbeidsovereenkomst hadden kunnen verrichten. Crowd-work valt daarom buiten de reikwijdte van dit onderzoek.

De uitbesteding van werk via work-on-demand-platformen valt binnen de reikwijdte van dit onderzoek. Het vinden van een arbeidskracht of het vinden van werk vindt dan online plaats, vaak middels een app, maar het werk zelf wordt offline verricht. De werkzaamheden zijn vaak (onderdeel van) traditionele werkzaamheden, zoals vervoers- en schoonmaakdiensten.6Deze work-on-demand-platformen biedenveelalefficiënte manieren om vraag naar en aanbod van arbeid met elkaar te matchen. De rol die platformen daarbij vervullen, kan variëren. Platformen claim(d)en vaak slechts een online omgeving te faciliteren waarop arbeidskrachten en ondernemingen elkaar konden vinden.7In sommige gevallen spelen platformen echter een belangrijke rol in de totstandkoming en afwikkeling van de overeenkomst tussen arbeidskracht en onderneming. Zij bieden dan bijvoorbeeld een standaardovereenkomst aan enhandelen eveneens de transactie tussen gebruiker en arbeidskracht af.8 In andere gevallen is de betrokkenheid van het platform zodanig dat het ook gedurende de uitvoering van de overeenkomst een substantiële rol speelt. Op basis van deze verschillende gradaties van betrokkenheid zijn work-on-demand-platformen onder te verdelen in vier categorieën: platformen die slechts als elektronisch prikbord fungeren, platformen die bemiddelen, platformen die opdrachtgever zijn en platformen waarbij leiding en toezicht wordt uitgeoefend.