3.4.8 Aansprakelijkheid in het vennootschapsrecht

Binnen het vennootschapsrecht zijn de gevolgen van de keuze voor een bepaald aansprakelijkheidsregime, en daarmee de mate waarin de doelstellingen van het aansprakelijkheidsrecht gerealiseerd worden, afhankelijk van het soort vennootschap waarop de aansprakelijkheidsregels van toepassing zijn. De omvang, het type vennootschapsvorm (publiek, niet-publiek, aandelen of participaties) en de inrichting van de structuur (onafhankelijke bestuurders, bestuurder/grootaandeelhouder of vennoten) kunnen voor een verschillende uitwerking op de belangen van de betrokkenen zorgen. De discussie over de wenselijkheid van beperkte aansprakelijkheid heeft zich van oudsher voornamelijk afgespeeld in het kader van beursgenoteerde kapitaalvennootschappen, waarin eigenaarsbelangen en bestuur van elkaar zijn gescheiden, en niet in het kader van de besloten vennootschappen en personenvennootschappen. De introductie van personenvennootschappen met beperkte aansprakelijkheid in de Verenigde Staten heeft er toe geleid dat deze discussie zich ook heeft uitgestrekt tot deze vennootschappen.1 De vraag die hierbij centraal staat is of het wel wenselijk is om beperkte aansprakelijkheid beschikbaar te stellen aan alle soorten vennootschappen en dus ook aan de kleinere vennootschappen, die niet incorporeren. Worden de belangen van de schuldeisers wel voldoende beschermd of is het eventueel niet kunnen innen van een vordering nu eenmaal all in the game als dit in het teken staat van een verhoging van de welvaart?2 Bij de bespreking hieronder van de verschillende aansprakelijkheidsregimes ligt eerst de nadruk op de grote beursgenoteerde vennootschappen, waarna ik de besloten vennootschappen en personenvennootschappen bespreek tegen de achtergrond van de inzichten voorvloeiend uit het utilisme en het kantianisme. Ik ga eerst nader in op de pro rato theorie die verbonden is met het kantianisme, waarna ik aandacht besteed aan de efficiëntietheorie, die zoals gezegd nauw samenhangt met de uitgangspunten van het utilisme