6.3.3 Taak en nut

Een taakomschrijving van de schuldeiserscommissie ontbreekt in de Faillissementswet.1 De taak van de commissie moet daarom, mede op basis van de wetsgeschiedenis, literatuur en jurisprudentie, worden afgeleid uit de bevoegdheden en plichten van de commissie. Hetzelfde geldt voor het nut van de commissie. In het algemeen is de schuldeisercommissie in de wet opgenomen om schuldeisers meer ‘te kennen’ in het beheer en de vereffening van de boedel,2 maar dat nut kan nader worden gespecificeerd.

De schuldeiserscommissie heeft in de eerste plaats een adviserende taak. Door zich van die taak te kwijten, kan de commissie de curator voorzien van technische en commerciële kennis.3 In grote faillissementen met een volle boedel hebben curatoren wellicht minder behoefte aan de technische en commerciële kennis van leden van de schuldeiserscommissie en schakelen zij bij voorkeur experts in,4 maar in complexe faillissementen met een beperkte boedel kan de commissie de curator op deze manier wel degelijk bijstaan.5 De commissie kan de curator ook snel van informatie voorzien die relevant is voor de afwikkeling van het faillissement.6 Het overleg met en advies van de commissie zorgt daarnaast voor betere besluitvorming, omdat de curator een voorgenomen besluit goed moet motiveren en documenteren en het advies van de commissie kan gebruiken om, indien nodig, tot een beter definitief besluit te komen.7 In het verlengde daarvan zorgt een positief advies van de commissie voor meer draagvlak onder de schuldeisers.8 In het faillissement van D-reizen was een reden om een schuldeiserscommissie in te stellen dan ook expliciet dat een commissie kan ‘bijdragen aan het vertrouwen van de schuldeisers waarop de faillissementen [van de groepsvennootschappen] worden afgewikkeld.’ De rechtbank achtte dit van belang omdat aan de concurrente schuldeisers vermoedelijk geen uitkering kon worden gedaan.9

Ter discussie staat of de schuldeiserscommissie ook een controlerende of toezichthoudende taak heeft. Volgens de memorie van toelichting bestaat de taak van de commissie uit het geven van advies en niet ook uit het uitoefenen van controle.10 In de recentere literatuur wordt deze stelling een enkele keer onderschreven.11 De meeste auteurs menen echter dat de schuldeiserscommissie ook een toezichthoudende taak heeft.12 Dat zou onder meer volgen uit de ruime informatiebevoegdheden van de commissie,13 uit de bevoegdheid te verzoeken tot het ontslag van de curator14 en uit de bevoegdheid een artikel 69-verzoek in te dienen.15 Het doel van artikel 69 Fw is immers expliciet om de curator onder de voortdurende controle te stellen van hen in wier belang hij is aangesteld.16 De controlerende of toezichthoudende taak van de commissie wordt ook bevestigd door de minister. In de memorie van toelichting bij de WMF staat expliciet dat de commissie als taak heeft ‘de curator van advies te voorzien en hem te controleren’.17 In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat de commissie ‘toezicht [houdt] op het werk van de curator’.18 Uit dit alles volgt mijns inziens dat de commissie wel degelijk een toezichthoudende taak heeft.