Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/6.10:6.10 Vernieuwing basisvorming 2004-2007: positie staatsinrichting

Burgerschap op orde (SteR nr. 66) 2024/6.10

6.10 Vernieuwing basisvorming 2004-2007: positie staatsinrichting

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Geschiedenis: democratie en politieke besluitvorming (staatsinrichting)

De taakgroep Vernieuwing basisvorming brengt in 2004 ter voorbereiding van een WijzigingswetWvo Beweging in de onderbouw uit (Bijlage XVIg).1 Deze handelt over de leergebieden in de onderbouw, als mens & maatschappij.2 ‘Politiek en macht, multiculturaliteit en de EU’ zijn als thema's en contexten opgenomen.3 Het vak geschiedenis is uitgewerkt in de thema’s democratie en politieke besluitvorming (staatsinrichting).4

Oriëntatie op de maatschappij

In de Karakteristieken en kerndoelen voor de onderbouw zijn zeven domeinen beschreven en van kerndoelen voorzien.5 Eén van de domeinen is mens & maatschappij. In het voorstel zijn de kwaliteitseisen geformuleerd die voor het onderwijs aan 12- tot 15-jarigen gelden. Het onderwijs kenmerkt zich door actief-zelfstandig leren in groepsverband, door oriëntatie op de maatschappij, het leren in een veilige omgeving en een doorlopende leerlijn.

Maatschappelijk en economisch perspectief uitgangspunt kerndoelen

Het karakter en de kerndoelen van het domein mens & maatschappij sluiten aan bij de kerndoelen ‘mens en samenleving’ en ‘ruimte en tijd’ van het leergebied ‘oriëntatie op jezelf en de wereld’.6 Het maatschappelijk en economisch perspectief vormt het uitgangspunt van de burger als producent, consument en deelnemer aan de civil society. Het doel is gericht op de stimulering van burgers als onderdeel van een cultureel diverse en democratische samenleving om op informatie berustende beslissingen te nemen. Ten Berge wil rechten en plichten uitwerken in een doorlopend curriculum.7 Hij onderscheidt passieve en actieve plichten in een typologie van burgerplichten die ‘in de kern participatieplichten zijn’: ‘Het zijn kristallisaties van wat elke burger aan verantwoordelijkheden ten opzichte van de gemeenschap heeft’.8

Kerndoelen als deugdelijkheidseisen en bekostigingsvoorwaarden

In de onderbouw kunnen scholen het onderwijsleerproces vrij inrichten, met inachtneming van de bekostigingsvoorwaarden en deugdelijkheidseisen (artikel 23 lid 5-7 Gw). De curricula krijgen vorm in vakken, leergebieden en projectvormen. Het domein mens & maatschappij is gericht op het leren van overeenkomsten en verschillen tussen mensen.9 De kerndoelen zijn onder meer:10

●

kerndoel 44: de leerling leert op hoofdlijnen hoe het Nederlandse politieke bestel als democratie functioneert en leert zien hoe mensen op verschillende manieren bij politieke processen betrokken kunnen zijn.

●

kerndoel 45: de leerling leert de betekenis van Europese samenwerking en Europese Unie te begrijpen voor zichzelf, Nederland en de wereld.

●

kerndoel 47: de leerling leert actuele spanningen, conflicten en oorlogen te plaatsen tegen hun achtergrond, en leert daarbij de doorwerking ervan op individuen en samenleving (nationaal, Europees en internationaal), de afhankelijkheid van mensen en staten, het belang van mensenrechten en de betekenis van internationale samenwerking.11

De WijzigingswetWvo is op 1 augustus 2007 in werking getreden.12

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.