Naar een Nederlandse political question-doctrine? (SteR nr. 50) 2020/5.2.1:5.2.1 De geschiedenis van de doctrine

Naar een Nederlandse political question-doctrine? (SteR nr. 50) 2020/5.2.1

5.2.1 De geschiedenis van de doctrine

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Zoals in hoofdstuk 2 is beschreven, wordt de zaak Marbury v. Madison uit 1803 aangemerkt als het vertrekpunt van de Amerikaanse political question-doctrine.1 In deze zaak erkende het Hof uitdrukkelijk de bevoegdheid van de Amerikaanse federale rechter om wetgeving aan de Amerikaanse Grondwet te toetsen. Daarbij maakte het echter ook duidelijk dat zich gevallen kunnen voordoen waarover de rechter zich niet zou moeten uitspreken. Of zoals Chief Justice Marshall het formuleerde:

‘The province of the Court is solely to decide on the rights of individuals, not to inquire how the Executive or Executive officers perform duties in which they have a discretion. Questions, in their nature political or which are, by the Constitution and laws, submitted to the Executive, can never be made in this Court.’2

Met deze overweging legde het Hooggerechtshof de basis voor de political question-doctrine. Daarin maakte het een onderscheid tussen de bescherming van individuele rechten van burgers enerzijds en political questions anderzijds. Volgens het Hof is het bij uitstek de taak van de rechter om de rechten van burgers te beschermen en om in dat kader het recht uit te leggen en toe te passen: ‘It is emphatically the province and duty of the judicial department to say what the law is.’3 Tegelijkertijd behoort de rechter, met het oog op zijn positie ten opzichte van de andere staatsmachten, zich in sommige geschillen afzijdig te houden. Van een heldere, vastomlijnde doctrine was aanvankelijk echter nog geen sprake.4

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.