7.3.10.3.1 Inleiding

De belastingrechter is een bestuursrechter: hij is gehouden om een eigen onderzoek te verrichten, langs de lijnen die de Awb in hoofdstuk 8 schetst. Zo houdt de rechter een vooronderzoek, waarbij onder meer stukken worden bestudeerd (art. 8:42 Awb), kan hij nadere schriftelijke rondes organiseren, informatie bij partijen en bij derden opvragen (art. 8:43 en 8:45 Awb), een hoorzitting en/of inlichtingencomparitie houden (art. 8:44 Awb), getuigen en/of deskundigen oproepen respectievelijk benoemen (art. 8: 46 en 8:47 Awb), en zelfs een onderzoek ter plaatse (schouw, descente) instellen (art. 8:50 en 8:51 Awb). Daarna volgt dan nog het onderzoek ter zitting (afdeling 8.2.5 Awb). Het formele bewijsrecht is voor de beroepsfase dus in zekere mate wettelijk geregeld.1 Op een gebrek aan medewerking door partijen is voorts de bewijsrechtelijke sanctie van art. 8:31 Awb gesteld, die de rechter de ruimte geeft daaraan nadelige gevolgen te verbinden.2

Hoofdstuk 8 van de Awb bevat echter geen codificatie van specifiek voor de beroepsfase geldende bewijsregels. Binnen de grenzen van de rechtsstrijd kan de belastingrechter in beginsel dus zo creatief en diepgaand te werk gaan als hij maar wil.3 Van een in essentie lijdelijke rechter, zoals in civilibus,4 is in fiscalibus geen sprake.5