5.4.1 Inleiding

In de vorige paragrafen is het lex certa-beginsel geïnterpreteerd op basis van twee principiële opvattingen over de verhouding tussen overheid en burger. Het lex certa-beginsel is echter niet enkel op principiële overwegingen gestoeld, het heeft ook een praktische kant.1 Vanuit functionalistisch perspectief kan de ratio achter het lex certa-beginsel namelijk ook worden gezocht in de vermeende hogere effectiviteit van duidelijke strafbepalingen. Een duidelijk geformuleerde delictsomschrijving wordt door veel auteurs gezien als een belangrijke voorwaarde voor effectiviteit.2 De kenbaarheid en voorzienbaarheid van strafbepalingen zou namelijk de effectiviteit en efficiëntie van het strafrecht bevorderen.3 Pompe stelt dan ook dat bestraffing zonder voorafgaande, duidelijke regel niet zozeer onrechtvaardig, maar hooguit (doorgaans) ondoelmatig is.4 En volgens Mulder zou vaagheid pas problematisch zijn als de regel daardoor zijn doel niet meer kan bereiken.5 De sanctionering van schendingen van het lex certa-beginsel bestaat er volgens hem dan ook vooral uit dat het door de wetgever nagestreefde doel niet wordt bereikt.6

Vanuit functionalistisch perspectief is duidelijkheid niet alleen van belang voor burgers, maar nadrukkelijk ook voor wetshandhavers.7 Als wetsbepalingen te vaag zijn, maakt dat het namelijk niet alleen voor burgers lastig om de wet te volgen, maar staat dat ook aan effectieve handhaving in de weg.8 Wetgeving moet duidelijk genoeg zijn om politie en justitie in staat te stellen strafbaar gedrag te herkennen en te bewijzen en tot succesvolle veroordelingen te komen.9 Onduidelijkheid over de kans op een succesvolle veroordeling zou namelijk funest zijn voor de motivatie van wetshandhavers.10 Om vergelijkbare redenen moet voor opsporingsambtenaren helder zijn wanneer opsporingsbevoegdheden rechtmatig kunnen worden ingezet.11 Duidelijkheid speelt dus een rol in de effectiviteit van vrijwel alle fasen van het strafproces, van opsporing tot veroordeling. Het is dan ook niet verrassend dat vaagheid regelmatig wordt gezien als kenmerk van ineffectieve symboolwetgeving.12