5.5 Wet op het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) 1996

Met ingang van 1 augustus 1998 is de Wvo gewijzigd voor de inrichting van mavo en lbo tot vmbo.1 Naast de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen (bbl) is de gemengd/theoretische leerweg (gtl) vastgelegd (artikel 2.24 Wvo). Het algemene deel omvat maatschappijleer (artikel 2.24 Wvo). In de sector zorg & welzijn is de keuze uit maatschappijleer 2, geschiedenis en staatsinrichting en aardrijkskunde (artikel 2.24 Wvo).2 Maatschappijleer is verplicht voor de bbl (artikel 2.24 Wvo). In de sector zorg & welzijn is maatschappijleer 2 of geschiedenis en staatsinrichting keuzevak (artikel 2.24 Wvo). Als onderdeel van de vmbo-doelen is voor het leergebied oriëntatie op mens en samenleving vastgelegd: ‘het functioneren als democratisch burger in een multiculturele samenleving, ook in internationaal verband’.3

Voor het vak geschiedenis en staatsinrichting is als examen staatsinrichting van Nederland vastgelegd (GS/K/5). De verdiepingsstof voor de gtl omvat: 1848: klassieke en sociale grondrechten; trias politica; politieke organisaties van liberalen, socialisten, confessionelen en feministen eind negentiende, begin twintigste eeuw4, Thorbecke, Kuyper, Troelstra, Schaepman, Aletta Jacobs en Domela Nieuwenhuis; gelijkheid van burgers voor de wet, onafhankelijke rechtspraak, burgerbescherming en kenmerken van de rechtsstaat.

Voor Nederland en Europa omvat de verdiepingsstof: Bevoegdheden van het Europese parlement, de Raad van Ministers en de Europese Commissie, wetgevende en controlerende bevoegdheden, de Europese samenwerking sinds 1945 en voorbeelden van Europese integratie. Voor de doorwerking van de algemene vorming op vmbo is in 2006 door de SLO het bereik van het vak maatschappijleer in de derde klas en het keuzevak maatschappijleer II in de examenklas op sociale leeropbrengst onderzocht. Hieruit bleek een positieve doorwerking van de burgerschapskwalificaties (Bijlage XVIII).5