Einde inhoudsopgave
Fiscale geheimhoudingsplicht: art. 67 AWR ontrafeld (FM nr. 168) 2021/3.4.1
3.4.1 Inleiding
Dr. B.M. van der Sar, datum 05-05-2021
- Datum
05-05-2021
- Auteur
Dr. B.M. van der Sar
- JCDI
JCDI:ADS285679:1
- Vakgebied(en)
Invordering / Algemeen
Fiscaal bestuursrecht / Informatieverplichting
Invordering / Inlichtingenverplichting
Fiscaal bestuursrecht / Algemeen
Fiscaal bestuursrecht / Bezwaarfase
Voetnoten
Voetnoten
Douma e.a. 2019 (v/h De Blieck), blz. 101. Vergelijk: besluit Staatssecretaris van Financiën van 18 september 2018, 2018-0000150168, https://www.rijksoverheid.nl/documenten/wob-verzoeken/2018/09/18/besluit-op-wob-verzoek-over-ontvangen-informatie-van-2-zwitserse-banken, online, geraadpleegd op 6 augustus 2019). Het verzoek wordt met een beroep op art. 67 AWR afgewezen waarbij ter toelichting wordt opgemerkt: “Het doet daarbij niet ter zake dat uw verzoeken geen betrekking hebben op belastingplichtige burgers of bedrijven, maar op banken die fiscale gegevens van cliënten verwerken. Artikel 67 AWR bepaalt dat de geheimhoudingsplicht betrekking heeft op “enige werkzaamheid bij de uitvoering van de belastingwet”. Dit houdt in dat de geheimhoudingsplicht betrekking heeft op elke activiteit van de Belastingdienst in het kader van zijn fiscale taakuitoefening”.
NAV, Kamerstukken II 1987/88, 19 934, nr. 8, blz. 2 inzake de model-geheimhoudingsbepaling.
Den Boer e.a. 1999, blz. 558 omschrijven het als het ‘voorwerp van de geheimhouding’. In het vervolg zullen de termen (fiscale) informatie en (fiscale) gegevens door elkaar heen worden gebruikt. Anders: Snippe die van mening is dat art. 43c Uitv. Reg. AWR 1994 uitsluitend van toepassing is op gegevens, maar niet op inlichtingen (M. Snippe, Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS), MBB 2020/23, par. 3.4.2).
Gedacht kan worden aan conceptstukken, (elektronische) berichten, correspondentie, (klad)aantekeningen, gespreksverslagen, notities, (notariële) akten, taxatie- en controlerapporten, interne (boete)adviezen en dossiers.
Bijvoorbeeld telefoongesprekken, (hoor)zittingen, verstrekte inlichtingen en besprekingen, al dan niet vastgelegd in geluids- of beeldopnamen.
Bij zichtwaarnemingen, besprekingen, het betreden van gebouwen en terreinen, inzage in stukken enz.
Art. 6 AWR (inclusief de ontvangstbevestiging van art. 8, derde lid, AWR). Art. 7, eerste lid, AWR noemt gegevens, bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvan.
Art. 10a, eerste lid, AWR.
Art. 2, derde lid, onderdeel e, AWR.
Art. 26, eerste lid, onderdeel b, AWR. Vergelijk: de schriftelijke weigering een besluit te nemen zoals bedoeld in art. 6:2, onderdeel a, Awb.
Art. 47, eerste lid, onderdeel a, AWR.
Art. 47, eerste lid, onderdeel b, AWR.
Art. 52, eerste lid, AWR.
Art. 50, eerste lid, AWR.
Art. 44, tweede lid, AWR.
Art. 52a, eerste lid, AWR.
Art. 2:1, tweede lid, Awb.
Art. 7:4, tweede lid, Awb en art. 8:42, eerste lid, Awb. Vergelijk: de nadere stukken van art. 7:4, eerste lid, Awb.
Art. 8:42, eerste lid, Awb.
Art. 29c, tweede lid, AWR, inclusief de schriftelijke toelichting.
Art. 9:12 Awb. Vergelijk: de registratie van klachten ex art. 9:12a Awb.
Het object van de geheimhouding heeft in het pre-AWR-tijdperk en bij de invoering van de AWR weinig stof doen opwaaien. Zoals blijkt uit Hoofdstuk 2 laten de formuleringen in de verschillende wetteksten een mooie ontwikkeling zien waarbij in eerste instantie hele concrete opsommingen werden gegeven van het object van de geheimhouding. In latere belastingwetten werd het object van de geheimhouding veelal algemener, veelomvattender en daardoor korter geformuleerd. De omschrijving “hetgeen over de persoon of zaken van een ander blijkt of wordt meegedeeld” in de huidige tekst van art. 67 AWR is daarvan het logische eindresultaat.1 Dat het object breed en veelomvattend moet worden opgevat, blijkt wel uit het feit dat ook informatie die over derden wordt verkregen bij een onderzoek naar een belastingplichtige valt onder het object van de geheimhouding.2 In de Tweede Kamer is in het verleden (terecht) geconcludeerd dat een geheimhoudingsverplichting niet anders dan in algemene termen kan worden gevat. Het zou niet mogelijk zijn uitputtend al die zaken ten aanzien waarvan de geheimhoudingsverplichting dient te gelden met name te noemen. Een bepaling die de bedoeling heeft de inhoud van de geheimhoudingsverplichting concreet aan te geven zou dan ook per definitie onvolledig zijn.3
Het object van de fiscale geheimhouding is een verzamelbegrip voor informatie.4 Hierbij zal het veelal gaan om documenten,5 maar ook zintuiglijke waarnemingen uit bijvoorbeeld mondelinge communicatie6 en visuele waarnemingen7 alsmede de interpretatie en kennis die hieruit, al dan niet in onderlinge samenhang, voortvloeien kunnen hieronder vallen. Alleen al in de AWR en de Awb zijn talloze verwijzingen te vinden van objecten die onder de geheimhouding vallen. Hierbij kan worden gedacht aan de aangifte inclusief eventuele bijlagen,8 de aanvraag,9 mededelingen,10 belastingaanslagen,11 overige voor bezwaar vatbare beschikkingen,12 gegevens en inlichtingen,13 boeken bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvan,14 mondelinge gegevens en inlichtingen,15 administratie,16 inzage in een identiteitsbewijs,17 verleende toegang tot gebouwen en gronden,18 stukken betreffende belastingaangelegenheden van een overledene,19 informatiebeschikkingen,20 fiscale strafbeschikkingen,21 bezwaar- en beroepschriften,22 schriftelijke machtigingen,23 op de zaak betrekking hebbende stukken,24 hoorgesprekken,25 beslissingen op bezwaar,26 verweerschriften,27 mondelinge pleidooien,28 afschriften of uittreksel van arresten en vonnissen,29 mondelinge en schriftelijke klachten,30 kennisgeving van klachten,31 verzoekschriften aan de Nationale ombudsman,32 of rapporten van de Nationale ombudsman.33 In de volgende subparagrafen wordt ingegaan op het functionele verband tussen de aan de fiscale geheimhouding onderworpen subject en het object van de geheimhouding, de interpretatie van het begrip ‘blijkt of wordt medegedeeld’ en wat onder geheimhouden in de zin van art. 67 AWR moet worden verstaan.