3.4.2 Een functioneel verband tussen subject en object

De fiscale geheimhoudingsplicht is ingestoken vanuit het onderworpen subject; informatie kan pas worden aangemerkt als object van de fiscale geheimhouding als de ontvanger van de informatie het in zijn hoedanigheid van onderworpen subject verwerkt. Met andere woorden: er moet een functioneel verband bestaan tussen het onderworpen subject en de informatie om het te kunnen aanmerken als object van de fiscale geheimhouding. Vergelijkbaar is het arrest NJ 1956/297 waarin met betrekking tot de verhouding tussen het verschoningsrecht van de inspecteur en de geheimhoudingsplicht van art. 102 Wet IB 1914 als uitgangspunt wordt genomen dat hetgeen iemand in zijn ambt of betrekking bij de uitvoering van de wet, nopens inkomen, opbrengst, uitdelingen etc. is gebleken of is medegedeeld, geacht moet worden hem uit hoofde van zijn ambt of betrekking te zijn toevertrouwd.1

Fiscaal niet bruikbare kennis

Alle informatie die een onderworpen subject in die hoedanigheid ontvangt, is aan te merken als een object van de geheimhouding.2 Dit geldt ook voor informatie die (naderhand) fiscaal niet-relevant blijkt te zijn.3 Verburg en Wisselink verwijzen in dat kader naar een uitspraak van Hof Leeuwarden waaruit blijkt dat het verschoningsrecht van belastingambtenaar zich zelfs uitstrekt tot die bevindingen van de geheimhouder die niet van fiscaal belang zijn of kunnen zijn.4 De eis dat sprake moet zijn van een functioneel verband is volgens Verburg redelijk en benadrukt de vertrouwenspositie.5 Ook bij informatie die de inspecteur onrechtmatig heeft verkregen en die hij fiscaal niet mag gebruiken is sprake van een functioneel verband.6

Naderhand ontstaan functioneel verband

Een aan de fiscale geheimhouding onderworpen subject kan ook informatie hebben verkregen buiten zijn werkzaamheden bij de uitvoering van de belastingwet. Hierbij kan worden gedacht aan algemene kennis uit openbare bronnen, zoals kranten of internet. Omdat de informatie reeds bij deze persoon aanwezig is, zou strikt theoretisch geen sprake meer kunnen zijn van ‘bij de uitvoering van de belastingwet blijkt of wordt meegedeeld’. Desondanks dient vanaf het moment dat het onderworpen subject in die hoedanigheid de informatie verwerkt deze informatie naar mijn mening logischerwijs als object van de geheimhouding te worden aangemerkt. Ingeval een inspecteur bijvoorbeeld informatie haalt uit de krant en pas in een later stadium het krantenartikel gebruikt ten behoeve van de aanslagregeling valt de uit de krant verkregen informatie vanaf het moment van verwerking onder het object van de geheimhouding. Het gaat derhalve niet zo ver dat bij de beantwoording van Kamervragen de Staatssecretaris van Financiën kan bevestigen noch ontkennen of hij een bepaald krantenartikel heeft gelezen, maar art. 67 AWR beperkt wel zijn mogelijkheden om vervolgens te vertellen wat de Belastingdienst naar aanleiding van het krantenartikel heeft gedaan.7

Kennis over niet meer aanwezige gegevens

Fiscale informatie kan, veelal omdat het niet langer relevant is, op grond van de privacywetgeving of de Archiefwet 1995 worden vernietigd.8 Vernietigde gegevens kunnen fysiek weliswaar niet meer worden bekendgemaakt, maar op de aanwezige kennis over de vernietigde gegevens blijft de geheimhoudingsverplichting rusten.9 Ditzelfde heeft te gelden voor bijvoorbeeld een voor bezwaar vatbare beschikking, zoals een belastingaanslag, die door de rechter is vernietigd. Formeel bestaat die aanslag niet meer, maar deze zal nog wel in het (digitale) belastingdossier van de belastingplichtige raadpleegbaar zijn en geheim dienen te blijven. Het functionele verband tussen het subject en (de kennis over) het object wordt met de vernietiging van de gegevens niet teniet gedaan.10