9.7.5.1 Taxonomie van Bloom en Krathwohl

Naast de taxonomie als model voor de doelstellingen van het leerproces met een indeling in zes treden van moeilijkheidsgraad van Bloom1 voor de cognitieve en affectieve doelen, bestaat een later ontwikkelde taxonomie voor waardenleerlijnen.2 Hiervoor hanteert Krathwohl als niveaus: receptiviteit (ontvangen), respons (luisteren, accepteren), waardevol oordeel (standpunt-waardering), waardenorganisatie (onderzoek, afwegen, oordelen) en opbouw van het waardensysteem (ideologie). Deze leerlijn beoogt waardenpatronen te ontwikkelen.3 Voor de didactiek van de waardenvorming noemt Van der Ven als de werkbare modaliteiten: de overdracht, communicatie, verheldering en ontwikkeling.4 Olgers e.a. zien als gangbare methoden waardenoverdracht en waardencommunicatie.5 De waardenoverdracht heeft de ingroei in een gemeenschap tot doel en is intentioneel. Voor Van Achter is het dan de vraag ‘hoe een eigen identiteit is te bewaren en uit te bouwen in het opvoedingsproces, geleid door anderen’.6 Voor de waardenvorming benadrukken Olgers e.a. een waardenleerlijn van zes vaardigheidsstappen:7:

Olgers e.a. concluderen dat het object van bepaalde vakken dwingt tot waarden onderwijs. Ook zonder politieke of maatschappelijke opdracht zijn de waarden onlosmakelijk ermee verbonden. Dat blijkt uit het mondiale debat over de mensenrechteneducatie.9 Wil er sprake kunnen zijn van waardenvorming dan dienen docenten daarop toegesneden vormingsmethoden te beheersen.10