III.6.4.5.1 Inleidend

De potestatieve voorwaarde heeft betekenis voor het verbintenissenrecht. Het ontstaan van een verbintenis mag niet louter afhankelijk zijn van de wil van de schuldenaar, ofwel van degene die verbonden is. Het lijkt erop dat in het erfrecht de potestatieve voorwaarde dus enkel een rol kan spelen voor erfrechtelijke verbintenissen, zoals deze bijvoorbeeld kunnen voortvloeien uit een legaat.1

In de onderstaande subparagrafen neem ik het legaat als voorbeeld bij de beantwoording van de vraag in hoeverre het leerstuk van de potestatieve voorwaarde van belang is voor erfrechtelijke verbintenissen en in hoeverre de potestatieve voorwaarde verhindert dat de werking van dergelijke verbintenissen afhankelijk wordt gemaakt van andermans wil. Zoals ik reeds heb aangegeven, heeft de potestatieve voorwaarde betrekking op verbintenissen. Zij heeft dus strikt genomen geen betekenis voor uiterste wilsbeschikkingen als bijvoorbeeld de erfstelling of de testamentaire last, omdat deze beschikkingen geen verbintenissen in het leven roepen. Niettemin geldt, ingevolge het leerstuk van de potestatieve voorwaarde, mijns inziens ook voor deze uiterste wilsbeschikkingen dat een voorwaarde niet in strijd mag komen met het wezen ofwel de aard van de beschikking. Dit vloeit ook voort uit het bepaalde in art. 3:38 lid 1 BW, waarin is te lezen dat: