Einde inhoudsopgave
Bijzonder ontslagprocesrecht (MSR nr. 67) 2015/8.7.5
8.7.5 Hervormingswet 2004
Mr. D.M.A. Bij de Vaate, datum 30-12-2014
- Datum
30-12-2014
- Auteur
Mr. D.M.A. Bij de Vaate
- JCDI
JCDI:ADS361951:1
- Vakgebied(en)
Rechtswetenschap / Algemeen
Burgerlijk procesrecht / Rechtspleging van onderscheiden aard
Arbeidsrecht / Einde arbeidsovereenkomst
Voetnoten
Voetnoten
Gesetzentwurf der Bundesregierung zu Reformen am Arbeitsmarkt vom 2. 9. 2003, BT-Drs. 15/1509, p. 1. Dit regeringsontwerp stemt inhoudelijk overeen met het wetsontwerp van de fracties van SPD und Bündnis 90/Die Grünen van 24. 6. 2003, BT-Drs. 15/1204. Het regeringsontwerp verwijst in bijlage 1 voor de toelichting op het wetsvoorstel naar BT-Drs. 15/1204. Vgl. Rolfs, in: Beck’scher Online-Kommentar Arbeitsrecht, § 1a KSchG Rn. 1-2 (online, laatst bijgewerkt op 1 juni 2014).
Gesetz zu Reformen am Arbeitsmarkt vom 24 december 2003, BGBl I 2003, p. 3002.
Al sinds 1998 stond in Duitsland de toenemende werkloosheid hoog op de politieke agenda. In januari 2002 bereikte de werkloosheid een record hoogte van ruim 3,4 miljoen werklozen. In oktober 2001 werd bovendien bekend dat de federale arbeidsbureaus gesjoemeld hadden met hun statistieken. Zij hadden het aantal arbeidsmiddelingen veel hoger aangegeven dan werkelijk het geval was. Als reactie op dit 'bemiddelingsschandaal' en de hoge werkloosheid stelde de toenmalig roodgroene Duitse regering in februari 2002 de Commissie 'Moderne Dienstleistungen am Arbeitsmarkt' in. Zie Peschke 2005, p. 15-16.
Zo werden nieuwe types van contracten ingevoerd met lagere verzekeringskosten en belastingen, de zogenoemde Minijob en Midijob. Ook werd de mogelijkheid tot het aangaan van bepaaldetijdcontracten voor oudere werknemers verruimd (in Mangold/Helm door het HvJ EG in strijd geacht met het verbod op leeftijdsdiscriminatie: HvJ EG 22 november 2005, nr. C-144/04) . Daarnaast werden er nieuwe centra voor werkgelegenheid (Jobcentern) en zogenoemde Personal-Service-Agenturen (PSA’s) opgericht. Deze PSA’s kregen de taak om werklozen als uitzendkrachten aan het werk te helpen. Verder werden de federale arbeidsbureaus (Bundesanstalt für Arbeit) omgezet in een meer klantgerichte en efficiënte dienstverlener (Bundesagentur für Arbeit) en werd de zogenoemde werkloosheidsuitkering II (Alg II) tot stand gebracht. Dit laatste betrof een samenvoeging van de vroegere werkloosheidsuitkeringen en de sociale bijstand. Zie J.H. Bauer & Krets 2003, p. 537; Zehmer 2005, p. 45; Noll 2012, p. 5.
Vgl. Boecken & Topf 2004, p. 20; Richardi 2004, p. 486-489.
De Duitse wetgever heeft zich de kritiek op het Kündigungsschutzprozess aangetrokken en een wet ontworpen die beoogde recht te doen aan die kritiek door meer transparantie en rechtszekerheid in het KSchG te creëren.1 Per 1 januari 2004 is het Gesetz zu Reformen am Arbeitsmarkt in werking getreden.2 Deze wet maakte deel uit van een breder pakket aan maatregelen: de tussen 1 januari 2003 en 1 januari 2005 tot stand gekomen Gesetzes für Moderne Dienstleistungen am Arbeitsmarkt I-IV, ook wel Hartz I-IV genoemd. Het betrof een uitwerking van de door de Commissie 'Moderne Dienstleistungen am Arbeitsmarkt' (ook wel Commissie Hartz genoemd naar zijn voorzitter Peter Hartz), gedane aanbevelingen tot een omvattende hervorming van de Duitse arbeidsmarkt.3 De Gesetzes für Moderne Dienstleistungen am Arbeitsmarkt bevatten voornamelijk voorschriften en maatregelen voor de ontwikkeling van de werkgelegenheid om zo de toentertijd aanzienlijke werkloosheid in Duitsland te doen inkrimpen.4
Het Gesetz zu Reformen am Arbeitsmarkt heeft onder meer een aantal veranderingen doorgevoerd in het materiële Kündigungsrecht, zoals het schriftelijkheidsvereiste voor de opzegging, aanpassing van het werknemersgetalscriterium in § 23 KSchG voor toepassing van het KSchG, een concretisering van de maatgevende gezichtspunten in het kader van de Sozialauswahl van § 1 Abs. 3 KSchG en een uniforme beroepstermijn van drie weken (§ 4 KSchG) voor alle nietigheidsgronden van de opzegging.5 In het kader van deze studie is echter met name interessant het door de hervormingswet ingevoerde § 1a KSchG en de ratio daarvoor.
8.7.5.1 § 1a KSchG8.7.5.2 Ratio8.7.5.3 Effectiviteit hervormingswet