2.5.3.1 Bijeenroepingsrecht

Het uitgangspunt is dat het bestuur (of de raad van commissarissen) een algemene vergadering bijeenroept, maar aandeelhouders komt onder voorwaarden ook deze bevoegdheid toe.1 Het recht om een algemene vergadering bijeen te roepen, is relevant bij een preventieve herstructurering omdat aandeelhouders hiermee, in samenhang met hun agenderingsrecht, kunnen bepalen wanneer en waarover zij besluiten nemen. Aandeelhouders kunnen bijvoorbeeld het ontslag agenderen van bestuurders die een preventief herstructureringsakkoord willen aanbieden. In de regel geldt dat aandeelhouders alleen besluitpunten kunnen (doen) agenderen over onderwerpen waarover de algemene vergadering mag besluiten.2

In Nederland mag iedere aandeelhouder die minstens één procent van het geplaatst kapitaal vertegenwoordigt (of meerdere aandeelhouders tezamen) de vennootschap verzoeken tot bijeenroeping van een algemene vergadering, onder vermelding van de te behandelen onderwerpen.3 Roept het bestuur geen vergadering bijeen en heeft de aandeelhouder een redelijk belang, dan verleent de voorzieningenrechter hem een machtiging voor het bijeenroepen van een vergadering.4 In Duitsland geldt een hogere kapitaaldrempel: aandeelhouders die tien procent van het geplaatst kapitaal vertegenwoordigen, hebben het recht een vergadering bijeen te roepen.5 Zij moeten het doel en de gronden van de bijeenroeping aan de vennootschap kenbaar maken. Wordt geen gehoor gegeven aan dit verzoek, dan mogen aandeelhouders de bijeenroeping zelf bewerkstelligen.6 Eveneens kunnen in Duitsland (en ook in Nederland) de statuten (individuele) aandeelhouders het bijeenroepingsrecht toekennen.

In Engeland mag een aandeelhouder die alleen of tezamen met andere aandeelhouders ten minste vijf procent van het gestort geplaatst kapitaal (met stemrecht) vertegenwoordigt, het bestuur tot het bijeenroepen van een vergadering verzoeken.7 De aandeelhouder moet een algemene beschrijving van het te agenderen onderwerp geven. Laat het bestuur na een vergadering bijeen te roepen, dan mag de aandeelhouder zelf een vergadering bijeenroepen.8

Overigens bestaat in Duitsland een verliesvergadering. Dit betekent dat het bestuur van een GmbH een vergadering bijeen moet roepen wanneer het eigen vermogen minder dan de helft van het geplaatst kapitaal betreft.9 Nederland en Engeland kennen een zekere variant hiervan voor naamloze vennootschappen.10 Voor besloten vennootschappen bestaat deze verplichting in beide landen echter niet.