6.8.6.1 Algemeen

Voor de structuurfondsen, het Europees Visserijfonds en de migratiefondsen geldt dat voor de lidstaten een verplichting tot het toepassen van financiële correcties bestaat indien bij een subsidieverstrekking onregelmatigheden worden geconstateerd.1 Zoals in paragraaf 6.3.4.4 is besproken wordt er in Nederland van uit gegaan dat het toepassen van deze financiële correcties geschiedt met behulp van de sanctiebepalingen van de Awb. Blijkens de Europese subsidieverordeningen geldt voorts dat de lidstaten verplicht zijn om naast voormelde financiële correcties ook administratieve en strafrechtelijke sancties op te leggen. Deze sancties worden beheerst door het nationale recht. Anders dan bij de Europese landbouwsubsidieverordeningen is derhalve geen sprake van een gemeenschappelijk stelsel van administratieve sancties en maatregelen die rechtstreeks door nationale uitvoeringsorganen worden toegepast.

In paragraaf 6.3.4.5 is besproken dat de intrekking en terugvordering van Europese subsidies in het kader van Een Leven Lang Leren en Jeugd in Actie is geregeld in door de Europese Commissie voorgeschreven standaardovereenkomsten tussen de Nederlandse nationale agentschapen en de eindontvangers. Deze bevoegdheden strekken veel verder dan de sanctiebepalingen in de Awb. Naar Nederlands recht valt — gelet op het leerstuk van de onaanvaardbare doorkruising — te betwijfelen of het mogelijk is dat overeenkomsten dergelijke publiekrechtelijke bevoegdheden scheppen dan wel bestaande bevoegdheden uitbreiden. Vandaar dat ook voor de intrekking en terugvordering van deze Europese subsidies moet worden teruggevallen op de sanctiebepalingen van de Awb. Voor de leesbaarheid komt deze categorie Europese subsidies in het vervolg van deze paragraaf niet afzonderlijk aan de orde.

In deze paragraaf wordt ingegaan op de problemen die zich voordoen bij de uitvoering van voormelde verplichtingen door nationale uitvoeringsorganen.

In paragraaf 6.8.6.2 wordt ingegaan op de vraag hoe het begrip onregelmatigheid wordt uitgelegd in de nationale uitvoeringspraktijk. Daarna wordt in paragraaf 6.8.6.3 besproken dat de Nederlandse wetgeving niet voorziet in specifieke administratieve sancties, die kunnen worden opgelegd in gevallen waarin zich onregelmatigheden voordoen bij de verstrekking van Europese subsidies. In de paragrafen 6.8.6.4 tot en met 6.8.6.12 wordt ingegaan op de knelpunten die zich voordoen bij het gebruik van de sanctiebepalingen van de subsidietitel van de Awb ter uitvoering van de Europese verplichting tot het toepassen van financiële correcties. Vervolgens bespreek ik in paragraaf 6.8.6.13 de mogelijkheid in hoeverre van het opleggen van financiële correcties kan worden afgezien met het oog op de bescherming van het recht op eigendom. In paragraaf 6.8.6.14 ten slotte wordt ingegaan op de vraag in hoeverre de mogelijkheid bestaat om nadeelcompensatie te vragen wanneer een Europese subsidie op grond van het Eu-recht wordt ingetrokken, terwijl dat in strijd komt met nationale beginselen.